اهميت منابع عربي در تدوين تاريخ ادبيات عامۀ ايران بعد از اسلام (با تأكيد بر امثال و حكم و حكايات موجود در آثار ابن ‌مقفع)

به عقيدۀ صاحب نظران، تاريخ ادبيات ايران تاكنون به ادب عامه توجهي نداشته‌ و از دلايل آن وجود موانعي بر سر راه تدوين تاريخ ادب عامه است. به نظر نگارندگان اين تحقيق يكي از اين موانع، ناديده گرفتن اهميت منابع عربي قرون نخست اسلامي و نهضت ترجمه در حفظ ادبيات فولكلور ايراني در تدوين تاريخ ادبيات عامه است؛ اهميت اين منابع در حفظ هويت، شكل اصيل و سير تطور بسياري از مؤلفه‌هاي فرهنگ و ادب عامۀ ايراني به همراه بازتاب چگونگي اختلاط آن با فرهنگ عربي ـ اسلامي است. با وجود اين حتي در مهم‌ترين آثار پژوهشي پيشين نظير مدخل ادبيات عاميانۀ دانشنامۀ زبان و ادب فارسي، كتاب زبان و ادبيات عامۀ ايران تأليف حسن ذوالفقاري، پژوهش و بررسي فرهنگ عامۀ ايران تأليف حسينعلي بيهقي و يا كتاب ادبيات عاميانۀ ايران نوشتۀ محمدجعفر محجوب نيز به اهميت اين منابع در حفظ فرهنگ و ادبيات عامۀ ايراني توجه كمتري شده‌است يا در موارد استثنا نظير بخشي از مجموعه مقالات »زمينۀ فرهنگ مردم « نوشتۀ جلال ستاري، صرفاً بر متون حاوي اطلاعاتي دربارۀ اخلاق عامه تأكيد شده ‌است. در تحقيق حاضر با هدف تبيين اهميت منابع عربي در تاريخ ادب عامۀ ايراني، بازتاب مؤلفه‌هاي ادب عامه به‌ويژه امثال و حكم و حكايات موجود در آثار ابن‌مقفع (به دليل تقدم تاريخي بر ديگر نويسندگان) بررسي شده ‌است. نتايج اين بررسي نشان مي‌دهد كه آثار ابن‌مقفع حاوي مجموعۀ كثيري از مؤلفه‌هاي ادب عامه به‌ويژه امثال و حكم و حكايات تعليمي است كه در تبيين سير تاريخي، انواع و زمينۀ استفاده از اين مؤلفه‌ها تا حد زيادي سودمند است.