واكاوي رويكرد رئاليستي ـ انتقاديِ ضدّ امپرياليستي در انديشۀ شعري محمّد رسول هاوار از منظر جامعه شناسيِ سياسي

محمّد رسول هاوار شاعر كُرد عراقي از شعراي معاصر در قرن بيستم است كه دوران حياتش معاصر با سيطرۀ رژيم‌هاي فاشيست و سايه افكندن هژموني امپرياليسم بر اقليم كردستان در راستاي پيشبرد سياست راهبردي استعمار بوده است. در چنين شرايطي، هاوار به‌عنوان شاعري متعهّد، سروده‌هاي خود را به آينۀ بازنمايي آسيب‌هاي سياسي‌ـ اجتماعي و اقتصاديِ ناشي از سياست‌هاي امپرياليستي تبديل كرده‌ است. در پس‌زمينۀ نگرش انتقادي و ضدّ امپرياليستي شاعر، علاوه‌ بر اِشغال و استعمار سرزمين مادري، عواملي بنيادين نهفته است كه شاعر را به سوي استعمارستيزي و رويكرد ضدّ امپرياليسم سوق داده است. از آن ‌روي كه تاكنون جستار مستقلّي به بررسي عوامل گرايش هاوار به انديشۀ ضدّ امپرياليستي نپرداخته است، نگارنده بر آن است تا به بررسي اين پديده در اشعار وي بپردازد. مسألۀ بنيادين پژوهش حاضر اين است كه عوامل زمينه‌سازِ رويكرد ضدّ امپرياليستي، چگونه و در چه قالب‌هايي در سروده‌هاي شاعر نمود يافته و با چه مفاهيمي پيوند خورده است؟ جهت بررسي اين مسأله، نگارنده از روش توصيفي‌ـ تحليل مُبتني بر بررسي جامعه‌شناسي سياسيِ بن‌مايه‌هاي سروده‌هاي شاعر بهره گرفته‌‌ است. جنگ‌افروزي و نگرش بازرگاني به سرنوشت ملّت‌هاي استعمارزده، محروم‌سازي استعمارزدگان و توجّه محض به منافع اميپرياليستي‌ـ كاپيتاليستي، تجارت و رواج مواد مخدّر در مستعمره‌ها، دروغين‌بودن ادّعاها و پروپاگانداي اميپرياليسم دربارۀ حقوق بشر، سكوت امپرياليسم غربي در برابر كشتار مردم كُرد و نقش آنان در تباهي سرنوشت كُردها در همكاري با رژيم عراق و تعيين دولت‌هاي دست‌نشاندۀ استعماري‌ـ امپرياليستي براي تأمين منافع در كردستان از پُربسامدترين عوامل زمينه‌ساز نگرش ضدّ امپرياليستيِ شاعر و كُنش ديالكتيكي‌ـ انقلابي در تقابل با سلطه‌جويي امپرياليسم است.