كليشه‌سازي و سياست‌هاي بازنمايي شرق: بررسي انتقادي نمايشنامه كمبوجيه (1569) اثر توماس پرستن و صوفي (1641) اثر جان دنهام

هدف نوشتار حاضر بررسي انتقادي دو نمايشنامه  كمبوجيه (۱۵۶۹) اثر توماس پرستن و صوفي (۱۶۴۱) اثر جان دنهام بر مبناي آراي ادوارد سعيد است. با بررسي اين دو اثر، كه تا به امروز در كشور ما به آن‌ها پرداخته نشده و به‌نوعي ناشناخته‌اند، مي‌توان گفتمان غالب سياسي و فرهنگيِ انگلستان را در دوران رنسانس تحليل كرد، دوراني كه سرآغاز سياست‌هاي توسعه‌طلبانه اين كشور به شمار مي‌آيد. پرستن و دنهام نيز مانند اكثر نويسندگان زمان خود، با كليشه‌سازي از شرق و مردم آن به ديگري‌سازي روي‌ آوردند زيرا دانش‌شان از شرق عيني و بي‌واسطه نبود و صرفاً بازتوليد تصويرسازي‌هاي كليشه‌ايِ متن‌هاي پيشين (به‌ويژه سفرنامه‌ها) بوده است؛ آنان با معرفي نادرست شرق به عموم مردم، آگاهانه يا ناآگاهانه با گفتمان سياسي و فرهنگيِ برتري‌جويانۀ كشور خود همراه شدند. اين نوع ديگري‌‌سازي‌ها در فرهنگ و ادبيات ذهن مردم را براي توسعه‌طلبي و استعمارگري آماده مي‌ساخت. با بهره‌گيري ازخوانش كنترپواني (چندنوايي) كه ادوارد سعيد معرفي كرده است مي‌توانيم به رابطه‌ آثار ادبي با ديناميسم قدرت پي ببريم.