بررسي تطبيقي شخصيت‌هاي رمان جزء از كل اثر استيو تولتز و انجمن شاعران مرده اثر ان. اچ.كلاين بام براساس نظريه تحليل رفتار متقابل

تحليل روانشناختي شخصيت از زيرشاخه‌هاي نقد روانشناختي است كه در آن، شخصيت داستاني مانند شخصيت در دنياي واقعي تحليل‌مي‌شود و با تحليل محتواي داستان، الگوهاي رفتاري شخصيت‌ها تبيين‌مي‎گردد. اريك برن در نظريّۀ تحليل رفتار متقابل، حالات و شخصيت‌هاي انساني را به سه الگوي رفتاري والد(باورهاي تقليد‌ شده و درون‌فكني‌ شده)، كودك (رفتار‌هاي هيجان‌زده وغرايز سانسور نشده) و بالغ (پردازشگر ومنطق‌گرا) تقسيم‌ و بيان‌مي‌كند كه سه ‌بعد شخصيتي فوق در همۀ انسان‌ها موجود است؛ اما يك بُعد، چيرگي بيشتري دارد و انسان تكامل يافته بايد بتواند هر سه بعد را در جاي خود به‌كارگيرد؛ چراكه اين امر به درك متقابل و بهبود روابط ميان انسان‌ها مي‌انجامد. در اين پژوهش با استمداد از ماهيت بينارشته‌اي نقد روانشناختي آثار ادبي، دو رمان جزء از كل اثر استيو تولتز و انجمن شاعران مرده اثر ان. اچ. كلاين بام با استفاده از نظريه تحليل رفتار متقابل اريك برن به روش توصيفي-تحليلي مقايسه و تحليل شده‌اند. نتايج حاصل از پژوهش نشان ‌مي‌دهد كه شخصيت‌هاي اصلي در رمان‌هاي يادشده با استفاده از قدرت انتخاب، آزادانه و به ارادۀ خود تغيير مي‌كنند و به تحريكات جديد پاسخ‌هاي منطقي مي‌دهند. افزون بر آن شخصيت‌هاي اصلي دو رمان برگزيده اگر چه در دو زبان و دو فضاي فرهنگي متفاوت، و با اختلاف در بازه زماني حدوداً 1۰ ساله، در دو كشور مختلف خلق شده‌اند، از منظر تحليل رفتار متقابل از الگوي مشابهي پيروي مي‌كنند، به گونه‌اي كه چهارچوب، ساختار، ركن و پيام اصلي هر دو رمان بر قالب شدن انديشه‌هاي بالغ استوار است.