مقايسه تطبيقي شعر «بادبان» (Парус) لرمانتوف و دو ترجمه منثور و منظوم آن بر اساس نظريه آوا‌هاي القاگر موريس گرامون

لفظ و معنا در متن ادبي و خصوصا در شعر چنان با يكديگر در‌مي‌آميرند كه گويي تك تك واج‌ها و هجا‌هاي به كار رفته در اين آثار با ظرافتي خاص و در راستاي انتقال حس و مفهومي ويژه برگزيده شده‌اند. نظريه القاي آوايي نخستين بار توسط موريس گرامون، زبان‌شناس فرانسوي مطرح شد. پژوهش حاضر با تكيه بر اين نظريه و با روش توصيفي-تحليلي به بررسي آوا‌هاي القاگر موجود در شعر «بادبان» (Парус) لرمانتوف و دو ترجمه موجود از آن مي‌پردازد. نتايج اين پژوهش نشان مي‌دهد كه شاعر به مدد تكرار همخوان‌هاي انسدادي، واكه‌هاي روشن، همخوان‌هاي خيشومي و واكه‌هاي درخشان به ترتيب احساس آشفتگي، تكاپو، نا‌خشنودي و خشم را به مخاطب القا مي‌كند. از آنجاييكه تعداد واج‌هاي متن اصلي، ترجمه منظوم و منثور با يكديگر برابر نيست، جهت نتيجه‌گيري دقيق و منصفانه‌تر درصد تكرار آوا‌ها نسبت به كل واج‌ها در هر متن و انحراف از معيار (لازم به يادآوري است كه اصطلاح «انحراف از معيار» در معناي عام آن مد نظر است.) درصد هر تكرار نسبت به متن اصلي محاسبه شده است. در نهايت مي‌توان گفت اولا ترجمه منظوم از اطناب كمتري برخوردار و از نظر تعداد واج‌هاي به كار رفته بسيار به شعر اصلي نزديك است، ثانيا در هر دو ترجمه ترتيب مفاهيمي كه با تكرار آوا‌ها القا مي‌شوند يكسان وليكن با متن اصلي متفاوت است و ثانيا انحراف از معيار درصد تكرار آوا‌هاي القاگر در ترجمه منظوم از ترجمه منثور كمتر و در نتيجه ترجمه منظوم از اين حيث به متن اصلي نزديك‌تر است.