اهداف تربيت عقلاني مبتني بر مراحل تكوين آگاهي در پديدارشناسي هگل

هدف اصلي اين پژوهش تحليل مفهوم عقل در رويكرد پديدارشناسي هگل، به‌ منظور استنتاج اهداف تربيت عقلاني از منظر وي مي‌باشد. پژوهش حاضر از نوع پژوهش‌هاي كيفي و روش تحقيق بكار رفته، روش قياس عملي فرانكنا است. در اين پژوهش، عقل در سلسله ‌مراتب پيشرفت و تكامل خود به ترتيب به «عقل مشاهده‌گر»، «عقل فعّال»، «عقل عملي» و «عقل مطلق» تقسيم گرديد. نتايج اين پژوهش حاكي از آن است كه اهداف تربيت عقلاني در مرحله «عقل مشاهده‌گر» شامل استفاده از مقولات «كيفيت»، «كميّت» و «اندازه» در مرحله «يقين حسي» و «ادراك حسي»؛ و استفاده از «بازتاب تأمّل» در مرحله «فاهمه»؛ و استفاده از «ايده امر نيك» در مرحله «خودآگاهي ذهني» است. همچنين اهداف تربيت عقلاني در مرحله «عقل فعّال» شامل احترام به شخص چون غايت في‌نفسه و احترام به حقوق ديگران است. اهداف تربيت عقلاني در مرحله «عقل عملي» شامل استفاده از «قصد»، «نيت» و «غايت» خردمندانه به‌ منظور دستيابي به «نقد آگاهي اخلاقياتي» و ايجاد «نگرش اخلاقياتي» در فرد است و اهداف تربيت عقلاني در مرحله «عقل مطلق» نيز شامل استفاده از هنرهاي ديني به ‌منظور شناخت «ذات مطلق» است.