مطالعه‌اي بر جايگاه و گونه‌شناسي نمايشگاه‌گردان در بستر گالري‌هاي هنر تهران

كيوريتوري به‌عنوان يك حرفه و اصطلاح از نيمه‌ي سال‌هاي 1380 در صحنه‌ي هنر تهران، به‌ويژه در گالري‌هاي خصوصي مطرح شد، اما كيوريت كردن و توليد نمايشگاه‌ها مقوله‌اي است كه از شكل‌گيري اولين گالري‌ها در سال‌هاي 1320 شمسي قابل مشاهده است. با اين حال، تقريباً پس از دو دهه آشنايي جامعه‌ي هنري تهران با مقوله‌ي كيوريتوري، كيوريتور هنوز به عنوان ركني ثابت در گالري‌ها قلمداد نشده و جايگاهش در سلسه‌مراتب سازماني اين اماكن نامشخص است. بدين‌لحاظ، اين پژوهش قصد دارد با مد نظر قرار دادن گونه‌هاي كيوريتوري، كه فعاليت آنها به‌نوعي در ارتباط با نهاد‌ها است، يعني «كيوريتور سازماني»، «مستقل»، «هم-وابسته» و «هنرمند-كيوريتور» به بررسي جايگاه كيوريتور در سطح گالري‌هاي تهران بپردازد. پرسش‌هايي كه اين پژوهش به‌دنبال پاسخ‌گويي است بدين ترتيب هستند: جايگاه كيوريتور در سسله‌مراتب سازماني گالري‌هاي هنر تهران چيست؟ و آيا ارتباطي ميان گونه‌هاي كيوريتوري فعال در گالري‌ها و تثبيت نشدن جايگاه سازماني كيوريتور وجود دارد؟ اين تحقيق از نوع توصيفي و كيفي است و در راستاي پاسخ به اين پرسش‌ها داده‌ها را به شيوه‌ي كتابخانه‌اي گردآوري كرده و روشي تاريخي-تحليلي را به‌كار مي‌گيرد؛ بدين‌صورت‌كه نخست شرحي از كيوريتور و گونه‌هاي آن ارائه مي‌گردد و سپس با ارائه تاريخچه‌اي از گالري‌هاي تهران از سال‌هاي 1320 و فعاليت‌هاي كيوريتوري اجرا شده در آنها، گونه‌ها و جايگاه كيوريتور را مشخص مي‌سازد. يافته‌ها نشان مي‌دهند كه گونه‌ي هنرمند-كيوريتور بيشترين حضور را در فضاي گالري‌ها داشته و فعاليت گالري‌‌داران/ هنرمندان در نقش كيوريتور مستقل و حتي شبه هم-‌وابسته، به تثبيت نشدن جايگاه كيوريتور در سطح اين نهادها كمك كرده است.