اثر كم‌آبياري بر محتوي نسبي آب، غلظت پرولين، محتوي آنزيم‌هاي آنتي‌اكسيدان، غلظت كلروفيل و عملكرد علوفه پنج گونه شبدر (Trifolium spp)

‌به منظور مطالعه اثر كم‌آبياري بر محتوي نسبي آب، غلظت پرولين، محتوي آنزيم‌هاي آنتي‌اكسيدان، غلظت كلروفيل و عملكرد علوفه 5 گونه شبدر آزمايشي مزرعه‌اي به شكل كرت‌هاي خردشده در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي با سه تكرار در سال زراعي 99-1398 انجام شد. كم‌آبياري در سه سطح (0 (عدم كم‌آبياري) و كم‌آبياري 20 و 40 درصد كمتر از نياز آبياري گياه) به عنوان عامل اصلي و 5 گونه شبدر (Trifolium resupinatum (شبدر ايراني)، T. alexandrium (شبدر برسيم) ، T. lapaceaum ، T. echinatum و T. diffusum) به عنوان عامل فرعي در نظر گرفته شد. نتايج نشان داد با افزايش كم‌آبياري تا سطح 40 درصد، غلظت پرولين به ميزان 93 درصد و محتوي آنزيم‌هاي آنتي‌اكسيدان كاتالاز، پراكسيداز و سوپراكسيد ديسموتاز به ترتيب به ميزان 12، 98 و 83 درصد افزايش يافت. اما محتوي نسبي آب، عملكرد علوفه تازه و علوفه خشك به ترتيب به ميزان 22، 24 و 29 درصد كاهش پيدا كرد. بيشترين محتوي نسبي آب، غلظت كلروفيل a و b و محتوي آنزيم‌هاي آنتي‌اكسيدان بدون تفاوت معني‌دار در دو رقم T. resupinatum و T. alexandrium مشاهده شد. بررسي اثر متقابل دو عامل (كم‌آبياري × گونه) نشان داد كه با افزايش كم‌آبياري عملكرد علوفه تازه و خشك هر پنج گونه به طور معني‌داري كاهش يافت. در هر سه سطح كم‌آبياري بالاترين عملكرد علوفه تازه (20.39، 18.81 و13.94تن در هكتار) و خشك (4.59، 4.25 و 3.06 تن در هكتار) در گونه T. resupinatum به دست آمد به طور كلي نتايج اين پژوهش نشان داد كه هر 5 گونه داراي پايداري لازم در شرايط تنش نيستند. بنابراين به‌كارگيري روش كم‌آبياري در مورد گونه‌هاي موردمطالعه تنها در صورتي قابل توجيه خواهد بود كه كاهش 20 و 40 درصدي در ميزان آب مصرفي در مقايسه با كاهش عملكرد اين محصول داراي مزيت بيشتري باشد.