اثر برخي عوامل كلات‌كننده بر گياه‌پالايي باقلا (Vicia faba)در يك خاك آلوده به كادميوم

گياه‌پالايي يك روش مهم در پالايش فلزات سنگين از خاك است، اما محدوديت اصلي آن، زيست‌فراهمي كم فلزات كم فلزات است. عامل‌هاي كلات‌كننده مي‌توانند با آزادسازي فلزات سنگين از بخش جامد خاك، راندمان جذب اين فلزات‌ توسط گياهان را افزايش دهند. در اين پژوهش، تأثير كاربرد برخي عامل‌هاي كلات‌كننده بر گياه‌پالايي باقلا (Vicia faba)  دريك خاك آهكي آلوده با كادميوم بررسي گرديد. آزمايش به صورت فاكتوريل، در قالب طرح كاملاً تصادفي با سه تكرار در گلخانه دانشگاه رازي انجام شد. تيمارهاي آزمايشي شامل كادميوم در چهار سطح (0، 5، 10 و 15 ميلي‌گرم بر كيلوگرم خاك با كادميوم كلريد) و سه عامل كلات‌كننده اتيلن دي آمين تترا استيك اسيد EDTA))، سيتريك اسيد CA))  و اگزاليك اسيد OA))، هر كدام در دو سطح (4 و 8 ميلي‌مول بر كيلوگرم) بودند. نتايج نشان داد كه بيش‌ترين كادميوم ريشه و شاخساره (به ترتيب 39.90 و 27 ميلي‌گرم بر كيلوگرم) در تيمار 15 ميلي‌گرم بر كيلوگرم كادميوم و 8 ميلي‌مول بر كيلوگرم CA، OA و EDTA به‌‌دست آمد. بيش‌ترين مقادير عامل انتقال (0.67) و عامل تجمع بيولوژيكي (5.65) در بالاترين سطح آلودگي كادميوم و سطوح 8 ميلي‌مول بر كيلوگرم عوامل كلات‌كننده حاصل شد. اين موضوع بيانگر آن است كه اولاً كادميوم به‌طورعمده در ريشه تجمع يافته و كم‌تر به اندام هوايي منتقل شده است. هم‌چنين اين مطالعه نشان‌دهنده پتانسيل گياه باقلا در گياه‌پالايي و جذب كادميوم است. هم‌چنين، مقادير عامل‌هاي مذكور با مصرف اسيد سيتريك و اسيد اگزاليك تفاوت چنداني با EDTA نداشت و بنابراين مي‌توان به‌جاي EDTA از اين دو عامل كلات‌كننده طبيعي دوست‌دار محيط‌زيست استفاده كرد.