اثر كاربري‌ اراضي بر مشخصه‌هاي فيزيكوشيميايي و زيستي خاك غرب استان مازندران

تخريب پوشش‌هاي گياهي و تغيير كاربري اراضي مي‌تواند اثرات برجسته‌اي در تغييرپذيري ويژگي‌هاي خاك داشته باشد. بر همين اساس پژوهش حاضر با هدف مطالعه تغيير پوشش‌هاي اراضي بر ويژگي‌هاي لايه سطحي خاك در كوهپر نوشهر، استان مازندران انجام شد. به اين منظور، ويژگي‌هاي مختلف خاك تحت پوشش گياهي لور (Carpinus orientalis Miller.)، پوشش درختچه‌اي وليك (Crataegus microphylla C. Koch.) و زرشك (Berberis integerrima Bunge.)، مرتع قرق با غالبيت گونه Agropyrom longyaristatum و عرصه ديم‌زار با غالبيت گونه Cousinia commutate در ايستگاه تحقيقاتي كوهپر، مورد مطالعه قرار گرفته است. از اين رو، در هر يك از رويشگاه‌هاي موردمطالعه سه قطعه يك هكتاري (100 متر × 100 متر) انتخاب شدند. در هر يك از اين قطعات، تعداد 4 نمونه از لايه معدني خاك (سطح 30 سانتي‌متر × 30 سانتي‌متر تا عمق 10 سانتي‌متري) برداشت شد و در مجموع از هر يك از رويشگاه‌هاي مورد مطالعه، 12 نمونه خاك جهت تجزيه و تحليل به آزمايشگاه منتقل گرديد. نتايج حاكي از اثرات معني‌دار كاربري‌هاي مختلف اراضي بر اكثر ويژگي‌هاي فيزيكي، شيميايي و زيستي خاك بود؛ به‌طوري‌كه بيشترين مقادير مشخصه‌هاي پايداري خاكدانه، محتوي رس، pH، نيتروژن، فسفر، كلسيم، پتاسيم، منيزيم، زي‌توده درشت ريشه و ريز ريشه، آنزيم‌ها، اسيدهاي فولويك و هيوميك و كرم‌هاي خاكي، كنه، نماتد، پروتوزوئر، جمعيت قارچ و باكتري و مشخصات ميكروبي به ترتيب در خاك پوشش‌هاي گياهي چوبي لور و وليك و زرشك مشاهده شد. نتايج اين پژوهش مؤيد آن است كه وجود پوشش گياهي لور، وليك و زرشك مي‌تواند منجر به حفظ شاخص‌هاي كيفيت خاك در مناطق كوهستاني شمال كشور شود.