نقش زمان در توبه مجرمين

قانونگذار در قانون مجازات اسلامي مصوب ۱۳۹۲ براي نخستين بار در مبحثي جداگانه و منسجم احكام توبه را در حدود و تعزيرات پذيرفته و در مواردي به نقش زمان درتاثير توبه تصريح كرده است . در ماده 114 توبه در مجازاتهاي حدي را قبل از اثبات جرم و گاهي پيش از دستگيري يا تسلط بر مجرم مسقط مجازات دانسته است و چنانچه طريق اثبات جرم اقرار مرتكب باشد توبه حتي پس از اثبات را نيز موثر در جواز عفو مي داند. و به تصريح ماده 118زمان براي ارايه دليل بر توبه وسيعتر است.اقدام مقنن اگر چه قابل تقدير است ليكن نقص , اجمال گويي و عدم شفافيت در بيان مقنن سوالات و شبهاتي از جنبه نظري و اجرايي ايجاد نموده است : گستره زماني توبه پس از اثبات جرم تا كجاست و مراد از زمان اثبات چه زماني است؟ آيا شرط زمان تاثيرتوبه , در مجازات هاي غير حدي نيز معتبر است ؟ آيا مرور زمان مي تواند دليل يا اماره بر توبه باشد ؟ نگارنده با روش تحقيق توصيفي- تحليلي و مبتني بر مطالعات كتابخانه اي، به تحليل اين موضوع پرداخته است. يافته ها حاكي از آن است كه مسقط مجازات بودن توبه در تعزيرات, مشروط به تحقق توبه قبل از اثبات جرم نيست وگستره زماني توبه پس از اثبات جرم در حدود ,توبه حين اجراي حكم را نيز شامل است ؛از طرف ديگر صرف مرور زمان براي تحقق توبه يا احراز آن كفايت نمي كند .