انحلال عقد پايه و تأثير آن بر عقود وثيقه‌اي

در راستاي تضمين و تسهيل وصول مطالبات ناشي از روابط قراردادي يا غير قراردادي، عقودي مورد پذيرش نظام‌هاي حقوقي قرار گرفته است كه از آن‌ها تحت عنوان عقود وثيقه‌اي ياد مي‌شود. با توجه به اينكه اين دسته از عقود غالباً مبتني بر يك عقد پايه هستند، از جمله عقود تبعي نيز محسوب مي‌شوند. پس از انعقاد عقود مذكور ممكن است عقد پايه بنا به دلايلي منحل شود؛ در اين‌صورت بحث خواهد بود كه انحلال عقد پايه چه تأثيري بر عقود وثيقه‌اي دارد. در اين خصوص ميان فقها و حقوق‌دانان اختلاف نظر وجود دارد. برخي معتقد به تبعيت عقود وثيقه‌اي از عقد پايه در مرحله حدوث و بقا بوده و برخي تبعيت را محدود به مرحله حدوث مي‌دانند. به نظر مي‌رسد نمي‌توان به طور مطلق در اين خصوص اظهار نظر كرد. بر اين اساس در نوشتار حاضر با تفكيك عقود وثيقه‌اي به دو دسته «انتقالي» و «تضميني»، تأثير انحلال عقد پايه بر آن‌ها را به طور مجزا بررسي مي‌كنيم تا با توجه به رويكرد قانون‌گذار، ديدگاه صحيح تبيين گردد.