بررسي شرط ارتجالي بودن توهين

جرايم عليه حيثيت معنوي افراد يكي از موضوعات مهم در عرصه فقه و حقوق است زيرا كه انسانها اصولاً در برابر تعدي به حريم معنوي و حيثيت و آبروي خويش حساس مي باشند لذا اين امر در نظام هاي حقوقي مختلف توام با حمايت كيفري است. مهم ترين مصداق اين دسته رفتارها جرم توهين مي باشد كه در ماده 608 بخش تعزيرات جرم انگاري شده است. يكي از موضوعات اساسي در اين حوزه تاثير توهين متقابلي در مسووليت كيفري مي باشد. اهميت پرداختن به اين موضوع آن است كه در منابع فقهي به صورت مستقل به اين شرط اشاره اي نشده است و تنها برخي فقها تصريحاً و يا تلويحاً در خصوص اين قيد اظهارنظر نموده اند؛ از سوي ديگر به دليل كثرت ابتلا در جامعه و تشكيل پرونده هاي متعدد تعيين تكليف موضوع مهم تلقي مي شود. در اين مقاله به روش توصيفي-تحليلي ادله موافقان و مخالفان مورد ارزيابي قرار گرفته و بر اساس يافته هاي پژوهش و به رغم سكوت قانون، ادله فقهايي كه قائل به تاثير قاعده مقابله به مثل در توهين هستند مورد پذيرش واقع گرديد و لذا غيرارتجالي بودن جز در موارد معدود از عوامل موجهه تلقي مي شود.