مطالعه تطبيقي نظريه «عدم مجامع فلسفي» با آيات «عموميت وجه» و «استهلاك عمومي هستي» از منظر آيت الله جوادي آملي

موضوع عدم و اقسام آن، عدم مقابل و عدم مجامع، از مسائلِ حدوث و قدم در فلسفه و كلام است. عدم مجامع با محتواي برخي آيات قرآن كريم بسيار همخواني دارد، مضافا بر اينكه از تلفيق برخي آيات با آيات ديگر كه از آن به تفسير قرآن به قرآن نام برده مي‎شود، باورمندي شفاف تري نسبت به متون ديني و مدعيات حكمي محقق مي‎شود.در دو آيه از آيات قرآن كريم معنايي مورد لحاظ قرار گرفته است كه در فلسفه اسلامي آن را عدم مجامع نام نهاده اند، دو آيه‌ي كه در كنار هم معنايي جهان شناسانه و فراگير را با توجه به وجود بما هو وجود القاء مي‌كند. آيت الله جوادي آملي با تسلط بر مباني قرآني و برهاني، در كتاب تسنيم (شرح مبسوط بر قرآن كريم) بر همساني نظريه عدم مجامع و آيات فوق نظر داشته است. ايشان هلاكت عمومي هستي در عين حال پديداري عمومي هستي را توامان با هم قبال تعريف دانسته‌اند، ادعايي كه قرآن كريم و براهين عقلي در نهايت همساني با هم پيش مي‌روند.در صورت هم معنا بودن اين دو آيه با نظريه عدم مجامع و هماهنگي بين حكم قرآني و مدعاي فلسفي، مي‌توان به يكي از مصاديق ادعاي عدم فرق بين قرآن و برهان تاييد كرد. در اين نوشتار به روش توصيفي/تحليلي و با ابزار كتابخانه‌ي سعي در تبيين چگونگي جمع بين هستي و نيستي با تاكيد بر آيات قرآن كريم شده است.