طراحي مدل مؤلفه هاي مؤثر بر توسعه پژوهش‌هاي ميان رشته‌اي (يك مطالعه داده بنياد)

زمينه و هدف: در سال هاي اخير، رويكرد ميان رشته اي در راستاي حل مشكلات پيچيده و چندبعدي در علوم مختلف، آموزش و سياست مورد توجه قرار گرفته است. ارتباط و همبستگي هاي ميان موضوع مطالعه يك رشته با موضوعات ساير رشته ها و جهان پيراموني، مي تواند چشم اندازي جديد و رويكردي نو به حل معضلات ارائه نمايد. در واقع ميان رشتگي، داعيه جامع نگري و حل مسائلي را دارد كه شاخه هاي مختلف علمي به تنهايي قادر به حل آن ها نيستند. پژوهش حاضر با هدف شناسايي مؤلفه هاي مؤثر بر توسعه ميان رشته اي، با استفاده از نظريه داده بنياد انجام گرفت.  روش بررسي: مطالعه به صورت كيفي و تحليل ها و مدل نهايي در قالب نظريه داده بنياد ارائه گرديد. داده هاي پژوهش از طريق مصاحبه نيمه-ساختار يافته با 20 عضو هيئت علمي دانشگاه علوم پزشكي شيراز كه در زمينه پژوهش هاي ميان رشته اي صاحب نظر و تجربه بودند با روش نمونه گيري هدفمند جمع آوري و با نرم افزار Maxqda تحليل شد.يافته ها: نتايج به دست آمده از تحليل مصاحبه هاي پژوهش، منجر به شناسايي 11 مقوله اصلي (تعامل بين رشته اي، نگاه همه جانبه، مشوق ها، فرهنگ سازي و آموزش، عوامل ساختاري، عوامل زيرساختي، جدا افتادگي، ناشناختگي، فردمحوري، منفعت طلبي و ضعف كار تيمي) گرديد. نگاه همه جانبه به عنوان پديده محوري، تعامل بين رشته اي به عنوان پيامد، فرهنگ سازي و آموزش عوامل ساختاري و زيرساخت ها به عنوان شرايط علّي، عوامل فردي ( فردمحوري، منفعت طلبي و ضعف كار تيمي) به عنوان شرايط مداخله گر، مشوق ها، جدا افتادگي وناشناختگي به عنوان عوامل زمينه اي شناخته شدند.نتيجه گيري: نتايج پژوهش حاضر، به استخراج راهكارهايي جهت توسعه پژوهش هاي ميان رشته اي انجاميد. اين راهكارها شامل آگاهي جامع نسبت به پژوهش هاي ميان رشته اي، برقراري ارتباط هرچه بيشتر بين دانشگاه ها، تحول درآموزش و تربيت نيروي انساني كارامد، افزايش اعتبارات پژوهشي در حوزه هاي ميان رشته اي، تدوين آيين نامه هاي حمايتي و تشويقي، ايجاد فضاهايي جهت تسهيل تعاملات متخصصان حوزه هاي مختلف، برگزاري همايش ها و نشست هاي بين رشته اي با هدف آشنايي حوزه هاي مختلف علوم با يكديگر، ايجاد مراكز و هسته هاي تحقيقاتي با هدف تسهيل و معرفي موضوعات پژوهش در حيطه هاي ميان رشته اي، تربيت نيروي انساني پژوهشگركارآمد و همچنين اتخاذ رويكرد ميان رشته اي از طريق مراكز ميان رشته اي كه موجبات توسعه در حوزه پژوهش هاي ميان رشته اي فراهم مي نمايد.