اثر فرسايش هزاردره بر هدررفت مواد آلي و تغييرات برخي خصوصيات خاك مناطق خشك استان خوزستان (حوضه درب خزينه شوشتر)

هدف: هدف از اين تحقيق بررسي اثر فرسايش هزاردره بر هدررفت عناصر غذايي خاك و خصوصيات خاك در استان خوزستان است. براي اين منظور حوضه مورد مطالعه به دو بخش تحت حفاظت و بدون حفاظت تقسيم شد كه در بخش تحت حفاظت آن فعاليت‌هاي آبخيزداري از قبيل ساخت تراس، احياء و پراكندگي پوشش گياهي و سدهاي چپري احداث شده است و در بخش فرسايشي كارهاي حفاظتي انجام نشده است. مواد وروش‌ها: در هريك از دو منطقه دو ترانسكت به طول 200 متر در روي هر ترانسكت به فواصل 50 متر نمونه‌برداري از سطح خاك (۰-۱۰ سانتي‌متري) انجام شد. سپس نمونه‌ها به آزمايشگاه انتقال و پارامترهاي مورد نظر و ميزان هدررفت خاك مقايسه و محاسبه شد.  نتايج: نتايج نشان داد كه حداقل مواد آلي در خاك حفاظت شده، يك درصد و در منطقه فرسايشي ۳۲/۰ درصد است كه نشان‌دهنده فرسايش خاك سطحي و از دست رفتن مواد آلي خاك است. عمليات حفاظت خاك در منطقه مورد مطالعه سبب افزايش مواد آلي، هدايت الكتريكي، رس، سيلت و تخلخل به ترتيب (67.57, 37.50, 13.39, 12.88, and 10.20 percent)) نسبت به منطقه فرسايشي شد، درصورتي كه واكنش خاك، شن و وزن‌مخصوص ظاهري به ترتيب 2/28، ۱۰۰ و 12/21 درصد كمتر از منطقه فرسايشي است كه از نظر آماري بين دو منطقه تفاوت معني‌دار وجود دارد..نتيجه‌گيري: نتايج نشان‌دهند اثر مثبت عمليات‌هاي آبخيزداري بر بهبود وضعيت خاك در منطقه حفاظتي است. به‌دليل كاهش پوشش گياهي، ماده آلي، تخريب ساختمان خاك و كاهش پايداري خاكدانه‌ها، شاخص فرسايش‌پذيري خاك در افزايش داشته است.