اثرات فيتوشيميايي و بيولوژيكي گياه وج Acorus calamus (Acoraceae) در طب سنتي و مطالعات آزمايشگاهي، باليني و فرآورده‌هاي بهداشتي

سابقه و هدف: گياهان ازگذشته‌هاي دور در بين قوميت‌هاي مختلف مورد شناخت و استفاده هستند. مصرف به‌عنوان تغذيه، دارو و صنعت از كاربردهاي مهم آن بوده است. يكي ازگياهان داروئي كه در طبيعت ايران و برخي اكوتيپ‌ها موجود بوده و بعد از چندسال، به تازگي واكاوي، مشاهده و بازكشف شده ومطالعات زيادي روي آن صورت نگرفته، گياه وج با نام علمي Acorus calamus L مي‌باشد كه درطب سنتي و فرهنگ‌هايي همچون ايراني، چيني، هندي و يوناني كاربرد داشته است. مواد و روش‌ها: در اين مقاله از منابع كتابخانه‌اي و مقالات الكترونيكي از پايگاه‌هاي معتبر Scopus، Web of Science، Pubmed و موتور جستجوي  Google Scholarبا سرچ كليدواژه‌هاي وج، طب سنتي و مدرن، مطالعات آزمايشگاهي و اثرات بيولوژيك استفاده شد.گياه از جنبه‌هاي مختلف بررسي و مورد تحليل و گزارش ارائه گرديد. يافته‌ها: دركتاب‌هاي قديمي و معتبر ايران و جهان و در طب سنتي كشورهاي مختلف از اين گياه و مشخصات ظاهري واثرات داروئي A.calamus نام برده شده است. در مقالات مجلات بين‌المللي نيز گزارش‌هايي از اثرات آنتي‌اكسيداني، ضد باكتريايي، ضد قارچي، ضد التهابي و درمان اختلالات عصبي توسط اندام‌هاي زيرزميني وهوايي گياه ارائه شده است و نيز فرآورده داروئي و نانوذرات نيز از اين گياه تهيه شده است. استنتاج: باتوجه به اهميت زياد گياه وج در منابع طب سنتي و مطالعات گسترده‌اي كه درمورد خواص وويژگي‌هاي منحصربه فرد گياه در سال‌هاي اخير درسطج جهان صورت گرفته است، انجام مطالعات برون‌تني و درون‌تني بر روي آن جهت بررسي اثرات داروئي ويافتن كاربردهاي جديد اين گياه از اهميت بالايي برخوردار مي‌باشد. هم‌چنين گياه، بومي استان مازندران بوده و مي‌توان از پتانسيل‌هاي آن در تهيه محصولات داروئي و بهداشتي استفاده نمود.