تركيب گونه‌اي، توزيع زماني و ميزان وابستگي گونه‌هاي عقرب به محيط زيست از لحاظ نوع بافت خاك و ميزان رطوبت در شهرستان شوش استان خوزستان

سابقه و هدف: امروزه عقرب‌ گزيدگي از مهم‌ترين مسائل بهداشتي و پزشكي كشور ايران محسوب مي‌شود. شهرستان شوش به لحاظ داشتن شرايط آب و هوايي مساعد، امكان زيست مناسبي را براي عقرب‌ها به وجود آورده است. با توجه به اهميت اين موضوع، اين مطالعه در خصوص تركيب گونه‌اي، توزيع زماني و ميزان وابستگي گونه‌هاي عقرب به محيط زيست از لحاظ نوع بافت و ميزان رطوبت خاك در شهرستان شوش در سال 1398 انجام شد.مواد و روش‌ها: جمع‌آوري نمونه‌هاي عقرب در اين پژوهش بنيادي-كاربردي از مناطق تعيين شده به روش جستجوي فعال در روز و شب انجام شد. نمونه‌ها با استفاده از كليدهاي معتبر در زير استريوميكروسكوپ شناسايي گرديدند.يافته‌ها: گونه‌هاي مزوبوتوس اپئوس (61/6درصد)، آندركتونوس كراسيكودا (5/3 درصد)، هوتنتوتا سولسه اي (1/2 درصد)، كمبسوبوتوس ماتهيزني (11/1 درصد)، رازيانوس زارودني (0/62 درصد)، همي سكورپيوس لپتوروس 18/3 درصد) و اسكورپيون ماوروس تونسندي (1/9 درصد) از خانواده‌هاي بوتيده، اسكورپيونيده و همي اسكورپييده شناسايي شدند. گونه‌هاي مزوبوتوس اپئوس و همي اسكورپيوس لپتوروس، كمپسوبوتوس ماتهيزني بافت خاك لومي، سيلتي لومي و شني لومي و گونه‌ي آندروكتونوس كراسيكودا بافت خاك سيلتي لومي، لومي و شني لومي را ترجيح مي‌دهند. توزيع زماني عقرب‌ها در فروردين (8/4 درصد) و در شهريور (32/5 درصد) به ترتيب كم‌ترين و بيش‌ترين ميزان فراواني را داشته است.استنتاج: با توجه به توزيع زماني فراواني عقرب‌ها كه به تدريج از فروردين به شهريور به حداكثر خود مي‌رسد، بايستي اقدامات مبارزه با عقرب و پيشگيري از عقرب‌گزيدگي متناسب با ميزان فراواني آن‌ها با توجه به خصوصيات زيستگاه‌هاي آن‌ها صورت گيرد.