بررسي روند تغيير سهم هزينه‌هاي بهداشتي و درماني از كل سبد هزينه خانوارهاي شهري و روستايي استان مازندران از سال 1380 تا 1397

سابقه و هدف: بخشي از هزينه‌هاي هر خانوار در كل جوامع دنيا، صرف هزينه‌هاي بهداشت و درمان مي‌شود كه بعضا مي‌تواند براي خانوارها فاجعه بار باشد. اين مطالعه با هدف بررسي روند تغيير سهم هزينه‌هاي بهداشتي و درماني از كل سبد هزينه خانوارهاي شهري و روستايي استان مازندران و تاثيرات احتمالي طرح‌هاي مختلف اصلاحات در نظام سلامت ايران در دو دهه گذشته به‌ويژه طرح تحول سلامت برآن، انجام گرفت. مواد و روش‌ها: مطالعه حاضر يك مطالعه توصيفي-تحليلي گذشته نگر و مبتني بر داده‌هاي كمّي و ثانويه مي‌باشد. داده‌هاي مورد نياز اين مطالعه برگرفته از طرح نمونه‌گيري هزينه و درآمد خانوار بود كه براي يك دوره زماني 18 ساله از سال 1380 تا سال 1397، از مركز آمار ايران استخراج گرديد. براي توصيف داده‌هاي كمي از شاخص‌هاي آمار توصيفي و نمودار روند تغييرات استفاده شده است و به منظور تحليل هزينه‌هاي بهداشتي و درماني خانوار، از آزمون تي تست در نرم‌افزار SPSS استفاده شد. يافته‌ها: نتايج مطالعه نشان داد كه به‌طور ميانگين سهم هزينه‌هاي بهداشتي درماني از كل هزينه‌هاي خانوار براي خانوارهاي شهري 12/04 درصد و براي خانوارهاي روستايي 11/34 درصد بوده است كه بيشتر از 10 درصد حد اعلام شده و مورد انتظار مي باشد. روند تغييرات درصد هزينه‌هاي بهداشتي درماني از كل هزينه‌هاي خانوار در بازه زماني پژوهش نسبت به سال پايه، متغير بوده است و در برخي سال‌ها روند كاهشي و در برخي سال‌ها روند افزايشي داشته است.استنتاج: مداخلات انجام شده در قالب طرح‌هاي تحول نظام سلامت در نهايت منجر به كاهش سهم هزينه‌هاي بهداشتي و درماني خانوارها به كم‌تر از حد مورد انتظار و تغيير روند افزايشي آن در استان مازندران نشده است و حتي با اجراي طرح‌هاي بعدي، آثار حاصل شده در طرح‌هاي قبلي نيز خنثي شده است.به اين مفهوم كه خطر هزينه‌هاي كمرشكن خدمات بهداشتي و درماني هم‌چنان در بين خانوارهاي ايراني وجود دارد. با توجه به اهميت مسائل مالي در پوشش همگاني خدمات بهداشتي و درماني بايد سياست‌ها و برنامه‌هاي دقيق‌تري براي هدف قرار دادن گروه‌هاي آسيب‌پذير طراحي و اجرا شود تا هم خانواده‌ها دچار هزينه‌هاي مشقت بار نگردند و هم امكان پوشش همگاني در كنار منابع محدود حوزه سلامت به حداكثر خود افزايش يابد.