اثر تزريق داخل بطني كيس پپتين-13 بر نقص عملكرد حافظه اجتماعي القا شده با مت آمفتامين در موش صحرائي نر

سابقه و هدف: مت آمفتامين يك محرك سيستم عصبي مركزي است كه در حال حاضر سوء مصرف آن به طور فزاينده‌اي رو به افزايش است. استفاده طولاني مدت از اين روان‌گردان با اختلالات شناختي عديده‌اي منجمله آسيب در عملكرد يادگيري و حافظه همراه است. كيس پپتين-13 (Kisspeptin-13) يكي از نوروپپتيدهاي درون‌زا است كه پيش‌تر نقش محافظت عصبي آن بر عملكردهاي شناختي به ويژه حافظه در مطالعات متعدد بررسي شده بود. اين مطالعه با هدف بررسي نقش كيس پپتين-13 بر كاهش آسيب حافظه اجتماعي ناشي از مصرف مت آمفتامين، انجام پذيرفت.مواد و روش‌ها: اين مطالعه تجربي، برروي تعداد 40 سر موش صحرايي نر بالغ، نژاد ويستار با وزن تقريبي 270- 200 گرم انجام گرفت. اين مطالعه با كد اخلاق (IR.MAZUMS..REC.1398.6037) در مركز تحقيقات علوم اعصاب دانشگاه علوم پزشكي مازندران انجام شد. در اين مطالعه حيوانات به‌طور تصادفي به چهار گروه، گروه كنترل، گروه مت آمفتامين، گروه كيس پپتين-13+ مت آمفتامين و گروه كيس پپتين-13 تقسيم مي‌شدند. ابتدا پيش درماني با كيس پپتين-13 به‌مدت سه روز به‌صورت داخل بطني با دوز 1.5 ميكروگرم بر ميكروليتر در گروه‌هاي مربوطه انجام شد. سپس براي ايجاد مدل اعتياد، تزريق دوز افزايشي مت آمفتامين صورت پذيرفت، به اين ترتيب كه حيوانات ابتدا در روز اول دوز 1 ميلي‌گرم بر كيلوگرم را دو بار با فاصله 4 ساعت دريافت كردند و در روز دوم دوز 2 ميلي‌گرم بر كيلوگرم را به طريق ذكر شده دريافت كردند. اين دوز به‌طور افزاينده در روزهاي ديگر به مدت يك هفته ادامه پيدا كرد به‌طوري‌كه در روز سوم دوز 3 و در روز چهارم دوز 4 و در روز ينجم، ششم و هفتم به‌ترتيب دوز 5، 6 و 7 ميلي‌گرم بركيلوگرم را دريافت كردند. پس از پايان تزريقات، از تست رفتاري تعامل اجتماعي براي بررسي حافظه اجتماعي و تعامل اجتماعي استفاده شد. اين ‌تست در دستگاه سه اتاقه به مدت ده دقيقه در فضاي مستطيل شكلي كه به سه قسمت تقسيم شده بود، انجام گرفت. در اتاقك‌هاي جانبي دو محفظه سيمي وجود داشت كه موش غريبه و آشنا در آن قرار داشت. در روز آزمون مدت زمان گذرانده شده در هر اتاقك مورد بررسي قرار گرفت.يافته‌ها: يافته‌هاي اين مطالعه در دو مرحله بررسي ا ثر كيس پپتين-13 بر تعامل اجتماعي و حافظه اجتماعي به ترتيب زير بود. اثر كيس پپتين-13 بر تعامل اجتماعي نشان داد كه مدت زمان كاوش در اتاقكي كه در آن موش غريبه اول قرار گرفته است در همه گروه‌هاي آزمايشي بيش‌تر از مدت زمان جستجو در اتاقك خالي است. اين نتايج بيانگر اين است كه جامعه‌پذيري در اين حيوانات تحت تاثير تجويز مت آمفتامين و همين‌طور كيس پپتين-13 قرار نگرفته است و تمام حيوانات در گروه‌هاي دريافت كننده دارو همانند گروه كنترل پاسخ داده‌اند. نتايج آناليز آماري در خصوص اثر كيس پپتين-13 بر حافظه اجتماعي نشان داد كه اختلاف آماري معني‌داري در مدت زمان صرف شده براي موش غريبه اول و موش غريبه دوم وجود دارد و حيوانات گروه دريافت‌كننده مت آمفتامين مدت زمان بيش‌تري را صرف تعامل اجتماعي با موش غريبه قديمي كردند كه بيانگر آسيب به حافظه اجتماعي است و تجويز كيس پپتين-13 در حيوانات دريافت‌كننده مت آمفتامين نيز نتوانست حافظه اجتماعي را بهبود بخشد. در گروه دريافت كننده كيس پپتين-13 نيز حافظه اجتماعي تفاوت چنداني با گروه كنترل نداشت كه نشان دهنده اين مطلب بود كه تجويز كيس پپتين-13 به تنهايي منجر به آسيب حافظه اجتماعي نمي‌شود. استنتاج: اين مطالعه نشان داد كه مت آمفتامين مي‌تواند بدون اين كه تغييري در تعامل اجتماعي ايجاد كند منجر به آسيب جدي به حافظه اجتماعي شود و پيش درماني با كيس پپتين-13 نيز نتوانست آسيب حافظه اجتماعي ناشي از تجويز مت آمفتامين را جبران كند.