ارتباط سلامت معنوي و پايبندي ديني با اضطراب و افسردگي در مبتلايان بيماري قلبي كرونري مراجعه كننده به درمانگاه بيمارستان فاطمه زهرا(س) ساري در سال ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱

سابقه و هدف: اضطراب و افسردگي از تعيين‌كننده‌هاي پيش‌آگهي بيماري عروق كرونري(CAD) مي‌باشند. سلامت معنوي و پايبندي ديني بر سلامت روان افراد اثرگذار است. با توجه به محدوديت‌هاي مطالعات مشابه قبلي در تفاوت ويژگي‌هاي دموگرافيك شركت‌كنندگان با بيماران CAD ضروري بود كه اين پژوهش‌ها در بيماران قلبي كرونري تكرار شوند. اين مطالعه با هدف بررسي وضعيت سلامت معنوي و پايبندي ديني و ارتباط آن‌ها با اضطراب و افسردگي در بيماران عروق كرونري مراجعه‌كننده به درمانگاه بيمارستان فاطمه زهرا(س) (مركز قلب مازندران) در سال۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ انجام پذيرفت.مواد و روش‌ها: در اين پژوهش توصيفي- تحليلي مقطعي، 159 بيمار قلبي و CAD مراجعه‌كننده به درمانگاه بيمارستان فاطمه زهرا(س) (مركز قلب مازندران) به روش نمونه‌گيري آسان و در دسترس انتخاب شدند. متغيرهاي جمعيت‌شناختي و سلامت شامل سن، جنسيت، وضعيت تاهل، سطح تحصيلات، وضعيت شغلي و سابقه بيماري‌هاي روانپزشكي و سوءمصرف مواد به وسيله فرم گردآوري اطلاعات اندازه‌گيري شدند. به پرسشنامه‌هاي مقياس اضطراب و افسردگي بيمارستان(HADS) (با روايي در مولفه اضطراب 21/32= 260t و افسردگي 23/41= 260t و پايايي در مولفه اضطراب0/75=r و افسردگي 0/71=r)، مقياس عمل به باورهاي ديني(معبد) (پايايي تاييد شده با ضريب آلفاي كرونباخ 0/91 و ضريب روايي وابسته به 0/89) پاسخ دادند. داده‌هاي مطالعه با كمك نرم‌افزار آماري Stata 14 در سطح معني‌داري p 0/05 تجزيه و تحليل شدند. جهت مقايسه نمرات كمي بين گروه‌هاي مطالعه از آزمون‌هاي Independent T-Test و ANOVA و براي مقايسه درصد فراواني متغيرهاي كيفي بين گروه‌ها از آزمون مجذور كاي استفاده شد. ارتباط بين متغيرهاي مطالعه با آزمون همبستگي ضريب همبستگي پيرسون سنجيده شد.يافته‌ها: ميانگين سني شركت‌كنندگان 0/14±57/82 بوده و 33/33 درصد نمونه را مردان تشكيل دادند. نمره پايبندي ديني شركت‌كنندگان در بازه 10-97 و با ميانگين 19/10±63/73 (سطح پايبندي بالا) بود. ۲۳ درصد شركت‌كنندگان پايبندي ديني پايين و ۷۷ درصد پايبندي ديني بالا داشتند. نمره سلامت مذهبي شركت‌كننده‌ها در بازه 34-60 و با ميانگين 6/38±55/28 و نمره سلامت وجودي شركت‌كنند‌ه‌ها در بازه 13-60 و با ميانگين 11/24±43/07 بود. هم‌چنين نمره سلامت معنوي شركت‌كننده‌ها با بازه 54-120 و با ميانگين 14/54±98/35 در سطح متوسط بود. ۵۱ درصد شركت‌كنندگان سلامت معنوي متوسط و ۴۹ درصد سلامت معنوي بالا داشته‌اند. نمره اضطراب بيمارستاني شركت‌كنندگان در بازه ۰-۲۱ و با ميانگين 23/8±67/5 (در سطح اضطراب خفيف) بوده است. 2/44 درصد شركت‌كنندگان فاقد اضطراب، ۱۶ درصد اضطراب خفيف، 19/2 درصد متوسط و 20/5درصد اضطراب شديد داشتند. نمره افسردگي بيمارستاني شركت‌كنندگان در بازه 0-۲۱ و با ميانگين 5/06±7/35 (در سطح افسردگي خفيف) بود. 46/4 درصد شركت‌كنندگان فاقد افسردگي، 14/6 درصد افسردگي خفيف، 12/1 درصد متوسط و 26/7 درصد افسردگي شديد داشتند. ارتباط منفي بين شدت سلامت معنوي با شدت افسردگي با ضريب پيرسون 0/62- (0/001 P) و شدت اضطراب (0/48-، 0/001 P) يافت شد.  ارتباط بين شدت پايبندي ديني با شدت اضطراب (0/87=P) و شدت افسردگي (0/12=P) معني‌دار نبود.استنتاج: باتوجه به كاهش نمرات اضطراب و افسردگي درنمونه‌هاي با نمره سلامت معنوي بالاتر، توصيه مي‌شود تمركز بيش‌تري بر ارتقاي سطح سلامت معنوي بيماران CAD از سوي كاركنان پزشكي صورت پذيرد و هم‌چنين برنامه‌هاي آموزشي گروهي و برنامه‌هاي آموزشي خود مراقبتي معنوي پس از ترخيص پيگيري شود. وجود جلسات روان درماني با رويكرد معنوي نيز مي‌تواند مفيد باشد.