ارتباط ميزان خستگي، خواب و فعاليت بدني با سايز آدنوم در بيماران مبتلا به آدنوم هيپوفيز

سابقه و هدف: در گزارش‌هاي مربوطه از علائم و كيفيت زندگي بيماران مبتلا به آدنوم هيپوفيز توجه كمي به فعاليت بدني شده است. از طرفي مطالعاتي نشان داده‌اند كه فعاليت بدني بر ميزان ترشح پرولاكتين و ميزان ترشح پرولاكتين بر سايز تومور و كيفيت خواب و خستگي اين بيماران مي‌تواند موثر باشد. لذا براساس مرور مطالعات پيشين، اين مطالعه با هدف بررسي، ارتباط سايز تومور در اين بيماران با سطح خستگي، خواب و فعاليت بدني، پرداخته شد. مواد و روش‌ها: در اين مطالعه مقطعي، 116 نفر از بيماراني كه تشخيص آدنوم هيپوفيز در آنان تاييد شده از بخش جراحي مغز و اعصاب و بخش داخلي بيمارستان امام خميني ساري به‌صورت سرشماري وارد مطالعه شدند و به كمك چك ليست و پرسشنامه‌هاي معتبر، خصوصيات دموگرافيك، سايز تومور (از قسمت سوابق تصويربرداري بيمار)، سطح پرولاكتين (از روي پرونده بيمار)، ميزان فعاليت بدني (به كمك پرسشنامه IPAQ)، كيفيت خواب (به كمك پرسشنامه PSQI) و ميزان خستگي (به كمك پرسشنامه MFI-20) اندازه‌گيري شد و سپس داده‌ها به كمك آزمون‌هاي آماري تي تست مستقل و همبستگي اسپيرمن مورد تجزيه و تحليل آماري قرار گرفتند. يافته‌ها: در مطالعه فعلي، 68 نفر (6.58درصد) از شركت‌كنندگان زن و 48 نفر (4.41 درصد) مرد بودند. 108 نفر (1.93 درصد) از آن‌ها 55 سال وكم‌تر سن داشتند و 8 نفر (9.6 درصد) بيش‌تر از 55 سال سن داشتند و ميانگين سن آن‌ها 70.7±72.43 سال بود. 71 نفر (2.61درصد) داراي تومور نوع پرولاكتينوما و 39 نفر (6.33 درصد) نيز داراي تومور نوع NonFunctional بودند. سايز آدنوم در شركت‌كنندگان در اين مطالعه بين1.2 تا 9.42بود (با ميانگين 71.8±16.16) بود. هم‌چنين ميانگين پرولاكتين آن‌ها 413±52.561 به‌دست آمد كه حداقل پرولاكتين برابر 8 و حداكثر آن برابر 1578 بود. نتايج اين مطالعه نشان داد كه ميانگين كيفيت خواب (91.1±81.5 و14.2±73.6)، ميانگين خستگي (79.8±86.55 و39.8±32.60) و ميانگين فعاليت بدني (65.258±95.1203 و 99.310±20.1085) در افراد با تومور ميكروآدنوم و ماكروآدنوم تفاوت معني‌داري با هم دارد(038.0=P، 008.0=P، 048.0=P) هم‌چنين ضرايب همبستگي متغيرهاي سن(415.0=r)، خستگي(336.0=r)، كيفيت خواب (253.0=r)، فعاليت بدني(230.0=r) و پرولاكتين(/496=r) با سايز آدنوم معني‌دار است. باتوجه به ضرايب همبستگي به‌دست آمده، با افزايش سن، نمره خستگي، نمره كيفيت زندگي و پرولاكتين، سايز آدنوم نيز افزايش پيدا مي‌كند و با افزايش فعاليت فيزيكي سايز آدنوم كاهش پيدا مي‌كند. با افزايش سايز آدنوم، ميزان پرولاكتين، نمرات خستگي و كيفيت خواب افزايش يافته و نمره‌ي فعاليت فيزيكي كاهش پيدا مي‌كند. استنتاج: مي‌توان از نتايج مطالعه فوق چنين نتيجه‌گيري كرد كه با افزايش سن، خستگي و نمره كيفيت خواب افزايش پيدا مي‌كند؛ اما سطح فعاليت بدني كاهش پيدا مي‌كند و همچنين با افزايش سايز آدنوم، ميزان پرولاكتين، نمرات خستگي و كيفيت خواب افزايش يافته و نمره فعاليت فيزيكي كاهش پيدا مي‌كند و هم‌چنين با افزايش پرولاكتين، خستگي نيز افزايش مي‌يابد.