تبيين تجارب مديريت بهداشتي پاندمي كوويد-19 در دانشگاه علوم پزشكي مازندران: يك تحليل محتواي تجميعي

سابقه و هدف: يكي از حوزه‌هاي واكنش نظام سلامت ايران در مقابله با پاندمي كوويد-19، حوزه بهداشت و پيشگيري مي‌باشد. در بسياري از كشورهاي جهان، استراتژي اصلي و اوليه در برابر كوويد-19، پيشگيري و بهداشت است و اين موضوع را مقدم بر درمان مي‌دانستند. با توجه به اين‌كه پاندمي كوويد-19 يك اتفاق جديد بود و تجربه جديدي براي سيستم‌هاي بهداشتي در سراسر جهان مي‌باشد، نياز به بررسي اثرات مختلف اين پديده نوظهور در جمعيت‌هاي مختلف است. لذا اين مطالعه با هدف تبيين تجارب مديريت بهداشتي پاندمي كوويد-19 در دانشگاه علوم پزشكي مازندران انجام شد. مواد و روش‌ها: اين پژوهش كاربردي از نظر نوع پاردايم كيفي و به روش تحليل محتوا تجميعي در سال 1402 انجام شد. در اين مطالعه از مصاحبه هاي نيمه ساختاريافته و مستندات موجود معاونت هاي دانشگاه در ايام پاندمي كوويد-19 استفاده شد. مصاحبه با 16 نفر از مسئولين دانشگاه علوم پزشكي مازندران شامل (رييس دانشگاه، معاون بهداشتي، مديران بهداشتي، پزشكان و كارشناسان مراكز بهداشتي و هم‌چنين كارشناساني كه در ستاد دانشگاه در قسمت معاونت بهداشتي كار مي‌كردند) و يك فوكوس گروپ 15 نفره سه ساعتي انجام شد. ﺷﺮﻛﺖ‌ﻛﻨﻨﺪﮔﺎﻥ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﻫﺪﻑ با حداكثر تنوع انتخاب شدند. جهت صحت و استحكام مطالعه از معيارهاي پيشنهادي گوبا و لينكلن استفاده شد. پژوهشگر با درگيري طولاني مدت و تعامل كافي با شركت‌كنندگان، جمع آوري اطلاعات معتبر و تاييد اطلاعات توسط مشاركت كنندگان، تلاش بر افزودن اعتبار تحقيق (Credibility) نمود. محقق سعي كرد با تكرار گام به گام و جمع‌آوري و تحليل داده‌ها، بهره گيري از بازبيني توسط افراد صاحب نظر، جهت افزايش اعتماد داده‌ها (Dependability ) اقدام نمايد. جهت افزايش معيار تاييدپذيري داده‌ها (Confirmability)  از تاييد اساتيد همكار طرح و نظرات تكميلي آنان استفاده شد. محقق جهت قابليت انتقال داده‌هاي مطالعه (Transferability) تلاش نمود توصيف غني از گزارش تحقيق به منظور ارزيابي و قابليت كاربرد تحقيق در ساير زمينه‌ها ارائه دهد تا ساير محققين نيز بتوانند قادر به درك داده‌ها و دستيابي مشابه به آن باشند و هم‌چنين نقل‌قول‌هاي مشاركت‌كنندگان به همان صورتي‌كه گفته شده، ارايه گرديد. در اين مطالعه از نرم‌افزار MAXQDA براي تجزيه و تحليل داده‌ها استفاده شد. يافته‌ها: از تجزيه تحليل داده‌ها، 2 ﻃﺒﻘﻪ اﺻﻠﯽ (چالش‌هاي بهداشتي، راهبردهاي پيشگيرانه و مقابله‌اي) و 8 ﻃﺒﻘﻪ فرعي (چالش عدم/ تاخير دريافت خدمات بهداشتي- درماني، چالش اپيدميولوژيكي، چالش مديريت امور بهداشتي، چالش واكسيناسيون، راهبردهاي دريافت خدمات بهداشتي- درماني به هنگام براي ارتقا سلامت جامعه، راهبردهاي اپيدميولوژيكي، راهبردهاي اجراي دستورالعمل‌هاي بهداشتي، راهبردهاي اجراي واكسيناسيون كوويد-19) و 26 زير طبقه استخراج شد. استنتاج: دانشگاه علوم پزشكي مازندران در ايام پاندمي كوويد-19 با چالش‌هاي متعددي مواجه شد كه با برگزاري جلسات تصميم‌گيري و هماهنگي منسجم واحدهاي مختلف بهداشتي، همراستا با سياست‌هاي كلان وزارتخانه راهكارهاي مناسبي براي پيشگيري و مقابله ارائه نمود. نتايج اين مطالعه مي‌تواند براي درسگيري ساير مسئولين دانشگاه‌ها جهت مقابله با ساير بيماري‌هاي نوپديد و برنامه‌ريزي آتي سياستگذاران سلامت مورد استفاده قرار گيرد. پيشنهاد مي‌شود مطالعه‌اي در خصوص مقايسه ميزان پذيرش واكسن كوويد-19 در افراد عادي و كادر درمان و عوامل مرتبط با آن در دانشگاه علوم پزشكي مازندران انجام شود