بررسي ارزيابي تنوعات شكلي و موقعيت سوراخ و كانال كامي بزرگ توسط تكنيك تصويربرداري توموگرافي كامپيوتري با اشعه مخروطي

سابقه و هدف: آناتومي كانال پالاتين بزرگ براي دندان پزشكان و جراحان فك و صورت از لحاظ انجام فرآيندهاي جراحي مختلف از جمله بي‌حسي موضعي، جاي گذاري ايمپلنت دنداني، جراحي سينوس‌هاي پارانازال حائز اهميت است. در نماي اگزيال، سوراخ كامي بزرگ (GPF) معمولا در محاذات مولر دوم مشاهده مي‌گردد و توسط مخاط ضخيم پنهان است كه تعيين موقعيت باليني آن با توجه به علائم آناتوميكي مهم مي‌باشد. لذا هدف از مطالعه حاضر، بررسي و ارزيابي تنوعات آناتوميك سوراخ و كانال كامي بزرگ، ميانگين قطر سوراخ كامي بزرگ و كوچك و موقعيت سوراخ كامي بزرگ توسط تكنيك تصويربرداري توموگرافي كامپيوتري با اشعه مخروطي بود. مواد و روش‌ها: در اين مطالعه مقطعي گذشته‌نگر، 316 تصوير CBCT مربوط به فك بالا به منظور شناسايي سوراخ كامي بزرگ و كوچك و كانال كامي و موقعيت آن‌ها مورد بررسي قرار گرفت. تصاوير CBCT  تهيه شده از بيماران، از نظر مورفولوژي و قطر GPF و كانال كامي بزرگ، مورد ارزيابي قرارگرفتند. از نظر شكل آناتوميك كانال كامي بزرگ در پلن ساجيتال و موقعيت فورامن كامي بزرگ در پلن اگزيال نسبت به دندان مولر دوم در فك بالا مورد بررسي قرار گرفتند. اطلاعات موردنياز در چك ليستي كه بدين منظور تهيه شده بود، جمع‌آوري شد. به كمك دو مشاهده‌گر متخصص راديولوژي فك و صورت، تصاوير CBCT بررسي شدند و سپس نظر خود را اعلام كردند و 20 درصد از داده‌ها براي خطاي مشاهده‌گر تكرار شد. در اين مطالعه، نمونه‌ها جهت آناليز آماري به سه دسته گروه سني تقسيم شدند. رابطه بين گروه هاي سني و GPF و كانال كامي بزرگ مورد بررسي قرار گرفت. پس از جمع‌آوري داده‌ها، اطلاعات توسط نرم‌افزار SPSS V.23 مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت و داده‌ها با استفاده از شاخص‌هاي تعداد و درصد و شاخص‌هاي مركزي و پراكندگي، توصيف شدند. سطح معناداري 05.0 P در نظر گرفته شد. يافته‌ها: نتايج اين مطالعه نشان داد كه سوراخ كامي بزرگ در 9.63 درصد ديستال مولر دوم و1.36درصد همسطح با مولر دوم در تصاوير CBCT ديده مي‌شوند. از نظر مورفولوژي فورامن، شايع‌ترين شكل، بيضي در 107 نفر (9.33 درصد) مشاهده شد. هم‌چنين طبق بررسي‌هاي صورت گرفته، شايع‌ترين مورفولوژي كانال كامي بزرگ، آبشاري در 120 نفر (38 درصد) بــوده است. هم‌چنيــن نتايج نشان داد كه رابطه معناداري بين مورفولوژي سوراخ كامي بزرگ و جنسيت وجود دارد به‌طوري‌كه اشكال گرد و بيضــي در مردان بيش‌تر و اشكال بيشكل و شكافي و قطره اشكي در زنان، بيش‌تر است. تعداد فورامن كامي كوچك در8.88 درصد موارد كم‌تر از 3 عدد بوده است. طبق آزمون‌هاي آماري ارتباط معني‌داري بين قطر فورامن كامي كوچك با جنس، سن و جهت فكي وجود داشته است (046.0=P). استنتاج: با توجه به اين‌كه سوراخ كامي بزرگ در بيشتر موارد در ديستال مولر دوم قرار مي‌گيرد و ارتباط معني‌داري بين شكل GPF و موقعيت آن يافت شد، لذا به منظور جلوگيري از مشكلات جراحي، ارزيابي تنوعات آناتوميك سوراخ و كانال كامي بزرگ به خصوص قبل از جراحي دندان عقل فك بالا، ضروري است.