ارتباط بين پتانسيل التهابي رژيم غذايي و پوكي استخوان در زنان بزرگسال مازندراني: نتايج مقطعي از مطالعه كوهورت طبري

سابقه و هدف: پوكي استخوان يكي از نگراني‏هاي اصلي بهداشت عمومي در سراسر جهان است كه بار اقتصادي قابل توجهي را به سيستم بهداشت و درمان تحميل مي‏كند. التهاب مزمن مي‏تواند بعنوان يكي از عوامل خطر احتمالي در پوكي استخوان و شكستگي نقش داشته باشد. همچنين مطالعات پيشين گزارش كرده‏اند كه عوامل غذايي در كنترل و تعديل التهاب مؤثر هستند. اخيراً نمايه‏اي به منظور تعيين پتانسيل التهابي رژيم غذايي (Dietary Inflammatory Potential: DIP) طراحي گرديد كه پتانسيل التهابي رژيم غذايي را در يك طيف پيوسته از ضدالتهابي تا پيش‌التهابي تخمين مي‏زند. مطالعات محدودي در زمينه بررسي ارتباط بين پتانسيل التهابي رژيم غذايي و خطر پوكي استخوان در خاورميانه موجود است. لذا مطالعه حاضر با هدف بررسي ارتباط بين پتانسيل التهابي رژيم غذايي و خطر پوكي استخوان در جمعيت بزرگي از زنان بزرگسال ايراني انجام شد. مواد و روش‌ها: مطالعه حاضر به‏صورت مقطعي و با استفاده از اطلاعات پايه مطالعه كوهورت طبري (Tabari Cohort Study: TCS)، انجام شد. اطلاعات غذايي شركت‏كنندگان در مطالعه كه شامل 5417 زن بزرگسال 70-35 ساله ساكن مازندران بودند، با استفاده از يك پرسشنامه بسامد خوراك معتبر نيمه كمي 119 آيتمي جمع‌آوري شد. پتانسيل التهابي رژيم غذايي با استفاده از روش پيشنهاد شده توسط Shivappa و همكارانش محاسبه شد. اطلاعات مربوط به پوكي استخوان توسط روش خوداظهاري جمع آوري شد. اطلاعات مربوط به ساير متغيرها با استفاده از پرسشنامه‏هاي استاندارد جمع‌آوري گرديد. آزمون‌ رگرسيون لجستيك باينري بهمنظور بررسي ارتباط بين DIP و پوكي استخوان در مدل‌هاي خام و تعديل‌شده مورد استفاده قرار گرفت. يافته‌ها: ميانگين ± انحراف معيار سني افراد شركت كننده در مطالعه 14.9 ± 20.49 سال بود. شيوع پوكي استخوان در جمعيت مورد مطالعه 8.9درصد (529 نفر) بود. ميانگين± انحراف معيار پتانسيل التهابي رژيم غذايي شركت‏كنندگان در مطالعه 36.0± 29.2 بود. افرادي كه در بالاترين چارك امتياز DIP  قرار داشتند نسبت به افراد در پايين‏ترين چارك امتياز DIP، سن و فعاليت فيزيكي بيش‏تري داشتند (001.0 P). هم‏چنين وضعيت اجتماعي- اقتصادي خيلي ضعيف و يائسگي در اين افراد بيش‏تر از زنان در پايين‏ترين چارك امتيازDIP  بود (001.0 P). در مدل خام، ارتباط معني‏داري بين DIP و خطر پوكي استخوان، يافت نشد (نسبت شانس: 91.1؛ فاصله اطمينان 95درصد:55.1-91.0). زماني كه اين آناليز براي سن و انرژي دريافتي تعديل شد، ارتباط هم‏چنان غيرمعني دار باقي ماند (نسبت شانس: 85.0؛ فاصله اطمينان 95درصد: 18.1-3.0). حتي پس از تعديل بيشتر براي ساير عوامل مخدوشگر بالقوه، هم‏چنان اين ارتباط غيرمعني‏دار باقي ماند (خطر نسبي: 1.29؛ فاصله اطمينان 95درصد: 92.1-87.0). زماني كه اين آناليزها به تفكيك سن انجام شد، در زنان زير 50 سال، چه در مدل خام (نسبت شانس: 46.1؛ فاصله اطمينان 95 درصد: 68.2-80.0) و چه پس از تعديل عوامل مخدوشگر احتمالي (نسبت شانس: 69.1؛ فاصله اطمينان 95 درصد: 81.3-75.0)، ارتباط معني‏داري بين DIP و خطر پوكي استخوان، يافت نشد. نتايج مشابهي براي زنان بيش‏تر يا مساوي 50 سال به‏دست آمد. به اين ترتيب كه در مدل خام ارتباط معني‏داري بين DIP و پوكي استخوان مشاهده نگرديد (نسبت شانس: 92.0؛ فاصله اطمينان 95درصد:25.1-68.0). حتي پس از تعديل براي عوامل مخدوشگر بالقوه هم‏چنان اين ارتباط غيرمعني داري باقي ماند (خطر نسبي: 11.1؛ فاصله اطمينان 95 درصد: 73.1-71.0). استنتاج: در مطالعه كنوني در ميان زنان بزرگسال، هيچ ارتباط معني‏داري بين امتياز DIP و خطر پوكي استخوان چه در مدل خام و چه پس از كنترل عوامل مخدوشگر بالقوه، مشاهده نگرديد. هم‏چنين پس از انجام آناليز به تفكيك سن نيز هيچ روابط معني‏داري بين DIP و خطر پوكي استخوان چه در زنان كم‏تر از 50 سال و چه در زنان بيش‏تر يا مساوي 50 سال يافت نشد. مطالعات آينده‏نگر بيش‏تري به‏منظور شفاف‏ سازي اين ارتباطات، مورد نياز است.