مقايسه خصوصيات و پيامدهاي باليني كودكان مبتلا به سل بستري در بيمارستان بوعلي ساري قبل و بعد از پاندمي كوويد-19

سابقه و هدف: سل يك بيماري عفوني مزمن به واسطه مايكوباكتريوم توبركلوزيس است. ريه شايع‌ترين محل درگيري در اين بيماري بوده و درگيري خارج ريوي در سيستم عصبي مركزي، استخوان، غدد لنفاوي، قلب و ساير نقاط بدن نيز ديده مي‌شود. حدود 2 ميليارد نفردر جهان به ميكروب سل آلوده هستند. با توجه به اهميت سل در كودكان و اطلاعات اندك درخصوص اثرات شيوع كوويد-19 بر آن، اين مطالعه با هدف بررسي خصوصيات و پيامدهاي باليني كودكان مبتلا به سل بستري در بيمارستان بوعلي ساري قبل و بعد از پاندمي كوويد-19 انجام شد. مواد و روش‌ها: در اين مطالعه توصيفي- مقطعي تمام كودكان مبتلا به سل كه طي سال‌هاي 1394 تا 1402 در بيمارستان بوعلي ساري،استان مازندران(شمال ايران)، بستري شدند، در دو گروه قبل و بعد از كوويد-19 (قبل از كوويد-19: از خرداد سال 1394 تا اسفند 1398؛ بعد از كوويد-19: از اسفند سال 1398 تا خرداد 1402) مورد بررسي قرار گرفتند. اطلاعات دموگرافيك، نوع بيماري و درگيري، سابقه تماس، بيماري زمينه‏اي، علائم باليني، آزمايشات، يافته‌هاي راديولوژيك، داروها، مدت زمان بستري در بيمارستان و سرانجام باليني بيماران ثبت شد. داده‏ها با نرم افزارSPSS نسخه 22 مورد تجزيه و تحليل آماري قرار گرفت. يافته‌ها: در مطالعه حاضر، 15 كودك قبل از پاندمي كوويد-19 و 17 كودك بعد از آن بستري شدند كه از اين تعداد، 19 دختر (37.59 درصد) و 13 پسر (63.40 درصد) با ميانگين سني24.4±60.6 سال بودند. ميانه مدت زمان بستري در بيمارستان بعد از پاندمي كوويد-19 به صورت معناداري بيشتر بود (4 روز در مقابل 5 روز؛ 019.0=P). 22 بيمار (75.68 درصد) مبتلا به سل فعال بوده و باقي موارد بدون علامت بوده و سل نهفته تشخيص داده شدند (811.0=P). درگيري ريوي در 17 بيمار (53.12 درصد) و درگيري خارج ريوي در 5 بيمار (46.87 درصد) مشاهده شد (323.0=P). 19 بيمار (59.37 درصد) مورد جديد بيماري و ساير موارد عود بيماري بوده است (571.0=P). سابقه تماس با بيمار مبتلا به سل در 19 بيمار (37.59 درصد) مثبت بود. تست توبركولين پوستي در 24 بيمار (75 درصد) مثبت بود و بررسي شيره معده هيچ‌يك از بيماران قبل از كوويد-19 مثبت نبوده ولي 4 بيمار (33.33 درصد) بعد از كوويد-19 مثبت بودند (245.0=P). تست IGRA در 1 بيمار (12.3 درصد) قبل از كوويد-19 و 2 بيمار (25.6 درصد) بعد آن پاندمي مثبت بود (000.1=P). شايع‌ترين علامت باليني شامل سرفه (75.68 درصد) و سپس تب (75.43 درصد)، استفراغ و كاهش وزن (32.25 درصد)، رينوره و بي اشتهايي (12.28 درصد) و تعريق شبانه (62.15 درصد) بوده است. سه بيمار 5.17 درصد) پس از پاندمي نياز به بستري در بخش مراقبت‌هاي ويژه داشتند. ماركرهاي آزمايشگاهي بين دو گروه اختلاف آماري معناداري نداشت و در 67.66 درصد بيماران قبل از پاندمي و 2.81 درصد بيماران بعد از آن ESR بالا بوده است. اختلال در فاكتورهاي آزمايشگاهي الكتروليت‌‌ها و عمكرد كبد و كليه در دو گروه مشاهده نشد. تمام بيماران مورد مطالعه بهبود پيدا كردند و مرگي گزارش نشد. استنتاج: مقايسه يافته‌هاي قبل و بعد از پاندمي كوويد-19 افزايش معنادار مدت زمان بستري در بيمارستان بعد از كوويد-19 را نشان داد. اگرچه برخي مطالعات گزارش كرده‌اند كه فرم شديدتري از بيماري سل بعد از پاندمي كوويد-19 تظاهر پيدا كرده، اما يافتن ارتباط تغييرات تظاهرات باليني سل و نوع آن قبل و بعد از كوويد-19 و تعميم نتايج آن نيازمند بررسي‌هاي دقيق تر چند مركزي با حجم نمونه بالاتر است.