بررسي عملكرد فيزيولوژيك و ذهني دانشجويان در مواجهه با آلودگي صوتي ناشي از ترافيك شهر ساري

سابقه و هدف: آلودگي صوتي، به‌عنوان صدايي ناخواسته و آزاردهنده كه مي‌تواند برسلامت و رفاه انسان تأثير منفي بگذارد، به يكي از معضلات اساسي محيط زيست درجهان تبديل شده است. اين نوع آلودگي نه تنها آرامش وآسايش را از بين مي‌برد، بلكه مي‌تواند پيامدهاي جدي براي سلامت جسمي و رواني انسان نيز به همراه داشته باشد. با وجود اهميت موضوع مواجهه با عوامل زيان‌آور فيزيكي و تأثير آن بر سلامت، مطالعات كمي در مورد سروصداي ناشي از ترافيك بر اساس شرايط موجود در شهرهاي ايران انجام شده است. باتوجه ‌به اهميت موضوع صداي ترافيك شهري، كمبود مطالعات داخلي در مورد ويژگي‌هاي آن و نحوه اثرگذاري آن برعملكرد شناختي و فيزيولوژيك افراد درمعرض و هم‌چنين اهميت و نقش تعيين‌كننده در بروز اشتباهات و عملكردهاي ذهني، اين پژوهش با هدف تعيين عملكرد فيزيولوژيك و ذهني در مواجهه با آلودگي صوتي ناشي ازترافيك شهر ساري انجام شد. مواد و روش‌ها: اين پژوهش نيمه‌تجربي و مداخله‌اي درتابستان سال ۱۴۰۱ بر روي 40 نفر از دانشجويان دانشگاه علوم پزشكي مازندران انجام شد. شرايط ورود افراد به مطالعه جهت حذف عوامل مخدوش‌كننده تا حد امكان شامل قرار داشتن در محدوده سني ۲۰ تا ۳۰ سال، برخورداري از سلامت شنوايي(داشتن افت شنوايي كم‌تر از ۲۵ دسي‌بل) و عدم سابقه مصرف داروهاي خاص بود. تمامي آزمايش‌ها در اتاقك آكوستيك با ابعاد2 ×3 متر با دماي ۲۳ درجه سانتي‌گراد، رطوبت ۵۰ درصد و روشنايي ۴۰۰ لوكس صورت گرفت. اندازه‌گيري پارامترهاي فيزيولوژيك (ضربان قلب، فشارخون و دماي عمقي بدن) در وضعيت آسايش آكوستيكي و مواجهه با سروصداي ترافيك انجام شده است. در اين پژوهش بررسي عملكردهاي شناختي توسط آزمون عملكرد پيوسته (CPT) در شرايط مواجهه و عدم مواجهه انجام‌گرفت. اين آزمون با همبستگي ساختاري 0.89 توسط محققين برآورد شد. هم‌چنين تحليل داده‌ها با استفاده از آزمون‌هاي توصيفي و تحليلي در نرم‌افزار SPSS v24 انجام شده است. يافته‌ها: براساس يافته‌هاي به‌دست‌آمده، 52 درصـد از دانشـجويان مورد بررسي را دختران تشكيل دادند و ميانگين سن افراد مورد مطالعه ۲۴/۲۳ سال با انحراف معيار ۹۹/۴ با حداقل ۱۹ و حداكثر ۳۸ سال بود.۳/۷۶ درصد شركت‌كنندگان مجرد و ۷/۲۳ درصد آن‌ها متأهل بودند. براساس نتايج مواجهه افراد، ميانگين تراز فشار صوت صداي ترافيك درگروه مواجهه dBA 0.11±75.45 گزارش شده است. هم‌چنين مشاهده گرديد كه ضربان قلب و دماي عمقي گروه مواجهه به‌طور معني‌داري افزايش‌يافته است(0.05P ). ميانگين خطاي ارائه پاسخ و خطاي حذف، در بين دو گروه كنترل و مواجهه، داراي اختلاف معني‌داري بوده و ميانگين اين فاكتور در گروه كنترل كم‌تر بوده است. هم‌چنين زمان پاسخ در گروه مواجهه داراي اختلاف معني‌داري با ميانگين زمان واكنش در حالت عدم مواجهه دارد (0.05P ). استنتاج: با توجه به گسترش روزافزون شهرنشيني و تراكم ترافيك در معابر و خيابان‌ها، سروصداي ناشي از ترافيك به عنوان يكي از معضلات اساسي جوامع مدرن، به‌طور اجتناب‌ناپذيري بر سلامت و ايمني انسان‌ها تأثير مي‌گذارد. باتوجه ‌به اهميت سروصداي ترافيك و مواجهه اجتناب‌ناپذير با آن، ايجاد اختلالات در عملكردهاي انساني مي‌تواند از نظر جنبه‌هاي بهداشتي و بروز پيامدهاي ايمني بسيار حائز اهميت باشد؛ بنابراين توجه به ‌مواجهه با سروصداي ناشي از ترافيك، وضعيت عملكردي و عوامل تأثيرگذار در آن از طريق بررسي‌ها و تحقيقات لازم است.