بررسي تاثير مداخلات آموزشي والد-محور بر مهارت‌هاي ارتباطي والدين و سلامت جنسي نوجوانان: مرور سيستماتيك كارآزمايي‌هاي باليني

سابقه و هدف: والدين نقش مهمي در سلامت جنسي نوجوانان دارند. روش‌هاي مختلفي جهت آموزش نوجوانان در زمينه موضوعات جنسي وجود دارد؛ اما گفتگوي جنسي والدين و نوجوانان بهترين روش براي انتقال دانش جنسي به آنان مي‌باشد. مطالعات بسياري در زمينه آموزش جنسي والدين با هدف ارتقاي سلامت جنسي نوجوانان طراحي و اجرا شده است كه هر يك ابعاد متفاوتي از آموزش جنسي نوجوانان را مورد بررسي قرار داده‌اند. اين مطالعه با هدف، مرور مطالعاتي كه در زمينه‌ي تاثير مداخلات آموزشي والد- محور بر مهارت‌هاي ارتباطي والدين و سلامت جنسي نوجوان صورت گرفته است، انجام پذيرفت. مواد و روش‌ها: اين مطالعه از نوع مرور سيستماتيك مي‌باشد. در اين مطالعه با جستجو در پايگاه‌هاي داده داخلي و خارجي شامل Magiran، Irandoc، SID، Science Direct، Scopus، Web of Sciences،  PubMedو DOAJ مقالات مرتبط از سال 2000 تا 2023 مورد جستجو قرارگرفتند. با استفاده از كليد واژه‌هاي آموزش جنسي، رفتار جنسي، والدين، نوجوان، گفتگو، مداخله، و كارآزمايي باليني در پايگاه‌هاي داده داخلي و معادل انگليسي آن‌ها در پايگاه‌هاي داده خارجي، مطالعات مربوطه مورد جستجو قرار گرفت. معيارهاي ورود شامل انواع كارآزمايي باليني و يا نيمه تجربي، گروه هدف والدين، مقالات داراي متن كامل، به زبان فارسي و يا انگليسي در نظرگرفته شد. مقالات مرتبط با استفاده از معيارهاي PICO، مورد بررسي قرار گرفتند. مطالعاتي كه بر روي والدين (مادر، پدر، و يا هر دو) انجام گرفته بود، در نظرگرفته شد. از نظر مداخله نيز، مطالعاتي كه مداخلات آموزشي شامل سخنراني، نمايش فيلم، ايفاي نقش و ساير روش‌هاي آموزشي را در برمي‌گرفت، وارد مطالعه شدند. پيامدهاي مطلوب براي مطالعه‌ي حاضر شامل سواد جنسي والدين، مهارت‌هاي والدين در برقراري ارتباط با نوجوان، مهارت استفاده از كاندوم و پرهيز از روابط جنسي پيش از موعد و ارتقاي سلامت جنسي نوجوانان در نظر گرفته شد. يافته‌ها: با جستجوي پايگاه‌هاي داده موردنظر، تعداد مطالعات اوليه يافت شده برابر با 66 مقاله بود. پس ازحذف موارد تكراري (12 مقاله)، غربالگري مقالات براساس عنوان و چكيده انجام گرفت كه در نتيجه آن، 21 مقاله به دليل عدم ارتباط با عنوان مطالعه، حذف شدند. از 33 مقاله باقي مانده، تعداد 13 مقاله كه داراي متن كامل بود و با معيارهاي ورود مطالعه حاضر همخواني داشتند، وارد مطالعه شدند. براساس نتايج مطالعات وارد شده در اين مروري سيستماتيك در خصوص انواع مداخلات آموزشي والد- محور پيامدهاي حاصله در دو طبقه تاثير مداخلات آموزشي والد- محور بر مهارت هاي ارتباطي والدين در زمينه مسائل جنسي (8 مطالعه) و تاثير مداخلات آموزشي والد محور بر سلامت جنسي نوجوان (6 مطالعه) دسته بندي گرديد. يافته هاي مطالعه نشان دادند آموزش گفتگوي جنسي به والدين مي‌تواند از يك سو باعث تقويت مهارت‌هاي ارتباطي والدين در خصوص گفتگوي جنسي والد- نوجوان گرديده و خود اتكايي والدين براي حل مسائل جنسي نوجوانان را افزايش دهد و از سوي ديگر از طريق ارتقاي سلامت جنسي نوجوانان، باعث به تعويق انداختن رابطه جنسي، استفاده از كاندوم، پيشگيري از بيماري‌هاي منتقله از جنسي و جلوگيري از بارداري ناخواسته در آنان گرديد. استنتاج: از يافته‌هاي مطالعه چنين استنباط مي‌شود كه آموزش والدين و افزايش آگاهي آنان نسبت به مسائل جنسي نوجوانان، علاوه بر ارتقاي مهارت والدين در برخورد مناسب با بحران‌هاي جنسي نوجوان، مي‌تواند باعث بهبود گفتگوي جنسي والدين با نوجوانان و پرهيز آنان از روابط جنسي ناسالم، و ارتقاي سلامت جنسي نوجوانان گردد.