روش هاي نوين در پزشكي بازساختي قلب: كاربرد سلول‌هاي بنيادي پرتوان القايي، اگزوزوم‌ها و تكنولوژي پچ‌هاي قلبي

علي‌رغم پيشرفت‌هاي چشمگير در پيشگيري، تشخيص و درمان بيماري‌هاي قلبي هنوز اين بيماري به عنوان يكي از چالش‌هاي اصلي نظام سلامت جهاني محسوب مي‌گردد. براساس آمار‌هاي سازمان جهاني بهداشت، بيماري‌هاي قلبي عروقي يكي از مهم‌ترين عوامل مرگ و مير در سراسر جهان به شمار مي‌روند. پيش بيني مي‌شود كه در سال‌هاي آينده در نتيجه پيري جمعيت، شهرنشيني و تغيير سبك زندگي آمار مرگ و مير ناشي از بيماري‌هاي قلبي افزايش يابد. رويكردهاي دارويي موجود تنها طول عمر بيماران را افزايش مي‌دهد، اما ترميمي در بافت قلبي ايجاد نمي‌نمايد. در مراحل پيشرفته اين بيماري‌ها به غير از پيوند قلب، درماني وجود ندارد. با اين حال، پيوند به دليل تعداد محدود اهدا كننده مناسب، عوارض و خطرات بعد از عمل مانند رد پيوند، نارسايي اوليه پيوند و عفونت‌هاي شايع بعد از پيوند قلب هميشه قابل اجرا نيست. سلول‌هاي بنيادي از زمان شناسايي تا به امروز اميد فراواني را در جهان بوجود آورده است. با افزايش تحقيقات بر روي سلول‌هاي بنيادي و سلول درماني در چند دهه اخير، محققين به اين نتيجه رسيدند كه استفاده از اين رويكرد درماني جديد مي‌تواند موجب افزايش طول عمر و بهبود بيماران گردد. كشورهاي مختلف در سال‌هاي اخير ميليون‌ها دلار در زمينه كاربرد سلول‌هاي بنيادي براي درمان بيماري‌هاي مختلف هزينه كرده‌اند. سلول‌هاي بنيادي جنيني توانايي بسيار بالايي در تمايز دارند، اما كاربرد آن‌ها در پزشكي بازساختي با محدوديت‌هاي اخلاقي و مذهبي شديدي مواجه است. شناسايي سلول‌هاي بنيادي پرتوان القايي انقلابي در زمينه پزشكي بازساختي ايجاد نمود. اين سلول‌ها تمام قابليت‌هاي سلول‌هاي بنيادي جنيني را دارا هستند و به راحتي مي‌توانند به ميوسيت‌هاي قلبي تمايز يابند. علاوه بر اين اثرات پاراكرايني سلول‌هاي بنيادي پرتوان القايي و وزيكول‌‎هاي خارج سلولي ترشح شده از اين سلول‌ها در پزشكي بازساختي بسيار مورد توجه قرار گرفته است. در ميان وزيكول‌هاي ترشحي خارج سلولي، توجه پژوهشگران به اگزوزوم‌ها بيش‌تر بوده است. اگزوزوم‌ها وزيكول‌هايي با اندازه ٣٠ تا 100 نانومتر هستند كه توپولوژي شبيه غشاي پلاسمايي دارند و مي‌توانند وارد سلول‌هاي هدف شده و محموله‌هاي خود را تحويل دهند. پچ‌هاي قلبي دستاورديست نوين كه از تلفيق مهندسي بافت و علوم سلولي بوجود آمده است و بمنظور بهبود آسيب‌هاي قلبي مورد استفاده قرار مي‌گيرند. پچ‌هاي قلبي از يك داربست طبيعي و يا سنتزي با هدف حمايت و بازسازي از ميوكارد قلب به دنبال آسيب، بر روي بافت قلب كاشته مي‌شوند. رويكرد اصلي استفاده از پچ‌هاي قلبي حمايت فيزيكي از بافت آسيب ديده‌ي قلب است. امروزه تركيب كارديوميوسيت‌هاي مشتق از سلول‌هاي بنيادي پرتوان القايي به همراه مواد زيست سازگار و فاكتورهاي رشد، پچ‌هاي قلبي ويژه‌اي را ايجاد كرده است كه توانايي تحويل دقيق بسياري از سلول‌ها و به حداقل رساندن تلفات سلولي در شرايط درون‌تني را دارند. در اين مقاله مروري تلاش شده است به بررسي جديدترين پيشرفت‌ها در حوزه پزشكي بازساختي قلب از طريق استفاده از پچ‌هاي قلبي، سلول‌هاي بنيادي پرتوان القايي و اگزوزوم‌هاي مشتق از آن پرداخته شد؛ هم‌چنين مقاله‌ي حاضر سعي دارد به ارزيابي چالش‌هاي پيش روي پزشكي بازساختي قلب در استفاده از موارد ذكر شده جهت تخفيف و بهبود آسيب‌هاي وارد شده به بافت قلب بپردازد و نهايتا با ارائه يك تصوير كلي از چشم‌اندازهاي جديد پيش روي پزشكي بازساختي قلب براي پژوهش‌هاي آينده الهام بخش باشد.