تبيين تجارب فرايند ياددهي-يادگيري مسئولين دانشگاه علوم پزشكي مازندران در پاندمي كوويد-19: چالش‌ها و راهبردها

سابقه و هدف: مدت كوتاهي بعد از پيدايش بيماري كووويد-19، سازمان جهاني بهداشت اين بيماري را پاندميك اعلام كرد و به‌دنبال آن در سراسر دنيا چالش‌هاي متعددي در حيطه آموزش پديد آمد. لذا اين مطالعه با هدف تبيين فرايند ياددهي-يادگيري تجارب مسئولين دانشگاه علوم پزشكي مازندران در ايام پاندمي كوويد-19 انجام شد. مواد و روش‌ها: مطالعه پژوهشي كيفي حاضر با استفاده از رويكرد تحليل محتوا تجميعي از ارديبهشت تا آذر سال 1402 انجام شد. شركت‌كنندگان شامل 11 نفر از مسئولين دانشگاه علوم پزشكي مازندران در زمينه فرايند ياددهي و يادگيري بودند كه به‌صورت هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از مصاحبه انفرادي نيمه ساختاريافته و ارزيابي مستندات حوزه رياست و معاونت آموزشي دانشگاه جمع‌آوري شدند. براي پرداختن به صحت مطالعه كيفي از چهار معيار اعتبار، تاييدپذيري، قابليت اطمينان و قابليت انتقال استفاده شد. اعتبار با مشاركت طولاني مدت و تعامل كافي با شركت‌كنندگان، جمع‌آوري اطلاعات معتبر و تاييد اطلاعات توسط شركت‌كنندگان ايجاد شد. براي قابليت اطمينان، بررسي همتا توسط دو كارشناس تحقيقات كيفي انجام شد. آن‌ها صحت فرآيند تحليل داده‌ها را تاييد كردند. هم‌چنين تاييدپذيري از ديدگاه همكاران تيم تحقيقاتي انجام شد. تمام فرآيندهاي تحقيق به منظور اطمينان از قابليت انتقال نتايج، مستند و با جزئيات گزارش شده است. يافته‌ها: در مطالعه حاضر، از ﺗﻮﺻﯿﻒ ﻏﻨﯽ و عميق مصاحبه و مستندات ﻣﺸﺎرﮐﺖ‌ﮐﻨﻨﺪﮔﺎن، 520 ﮐﺪ اوﻟﯿﻪ، اﺳﺘﺨﺮاج ﮔﺮديﺪ. ﮐﺪﻫﺎ ﭘﺲ از چندين ﺑﺎر ﻣﺮور، ﺧﻼﺻﻪ‌ﺳﺎزي و ﺑﺮاﺳﺎس ﺗﺸﺎﺑﻪ و ﺗﻨﺎﺳﺐ، ﻃﺒﻘﻪ‌ﺑﻨﺪي ﺷﺪﻧﺪ. ﻣﻌﻨﺎي دروﻧﯽ ﺑﺎ ﺗﺤﻠﯿﻞ و مقايسه ﺗﻌﯿﯿﻦ و ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﺎهيتشان ﺑﻪ‌ﺻﻮرت ﻣﻔﻬﻮﻣﯽ و اﻧﺘﺰاﻋﯽ ﻧﺎﻣﮕﺬاري شدند و در نهايت دو طبقه اصلي چالش‌ها و راهبردها در فرآيند انتزاع كدها پديد آمدند. طبقه چالش‌ها از سه زيرطبقه فشارهاي رواني- اجتماعي، مشكلات تدريس تئوري و مشكلات آموزش باليني تكامل يافت و هم‌چنين طبقه راهبردها از هشت زيرطبقه راهكارهاي بهبود تدريس مجازي دروس تئوري، راهكارهاي بهبود تدريس باليني و عملي، تشكيل گروه‌هاي مجازي براي دانشجويان و ارتباط تنگاتنگ با آنان، مديريت زمان حضور فيزيكي دانشجويان و اساتيد با توجه به وضعيت پيك‌ها، فراهم كردن تسهيلات براي استفاده دانشجويان از محتواي آموزش مجازي، راهبردهاي نوظهور آموزشي، تسهيل مقررات آموزشي براساس اختيارات و فراهم كردن تسهيلات و ملزومات رعايت پروتكل‌ها در آموزش حضوري پديد آمدند. استنتاج: بيماري همه‌گير كوويد-19 چالش‌هاي مختلفي براي اساتيد در تغيير شيوه آموزش و براي دانشجويان در تغيير روش يادگيري آنلاين ايجاد كرد. هم‌چنين نشان داد اين چالش‌ها ممكن است فرصت‌هايي را به ارمغان بياورند. همه‌گيري ما را وادار كرده است كه فرآيندهاي آموزشي را تغيير دهيم. اين يك تجربه يا فرصت جديد براي يادگيري، درك و به‌روزرساني در مورد نيازهاي جديد و شيوه‌هاي جديد ارائه آموزش پزشكي براي همه ذينفعان مي‌باشد و هم‌چنين ممكن است تأثير طولاني مدت بر مراقبت‌هاي بهداشتي داشته باشد. ما مي‌توانيم از اين تجربيات براي بازنگري در سياست‌هاي مرتبط به سلامت استفاده كنيم و مستندسازي اين تجربيات مي‌تواند به ما در مديريت همه‌گيري‌ها در آينده بيش‌تر كمك كند.