تبيين علل عدم گزارش خطاهاي پزشكي در بيمارستان و استراتژي‌هاي ترغيب به گزارش: مطالعه كيفي(تحليل محتوي)

سابقه و هدف: وقوع خطاهاي پزشكي در مراكز درماني به دليل ماهيت حساسي كه از نظر تامين سلامت و حفظ جان بيمار دارند، بسيار عدم گزارش خطاهاي پزشكي مي‌تواند موجب خسارت‌هاي مالي و معنوي به بيماران و اثر نا مطلوبي بر بدنه نظام سلامت بگذارد. خطاهاي پزشكي پيامدهاي باليني و اقتصادي چشمگيري دارند و بر روي شاخص‌هاي مرگ و مير تاثير مي‌گذارند كه با وجود طيف وسيعي از خطاهاي پزشكي در هنگام ارائه خدمات سلامت، خطاهاي كادر درمان به دليل وجود بيش‌ترين ارتباط مراقبتي بين آنان و بيمار از پيچيده‌ترين بحث‌هاي مديريتي در مورد وقوع خطا در سيستم‌هاي درماني است. بنابراين هدف از اين مطالعه تبيين علل عدم گزارش خطاهاي پزشكي در بيمارستان و راهكارهاي ترغيب جهت گزارش آن بوده است. مواد و روش‌ها: اين مطالعه كيفي با روش مصاحبه نيمه ساختار يافته عميق فردي با رويكرد تحليل مرسوم و هدف شناسايي عوامل موثر بر علل عدم گزارش خطاهاي پزشكي در سال ۱۴۰۲ انجام گرفت. جامعه پژوهش شامل پزشكان، خبرگان و صاحبنظران و ارايه‌دهندگان فعال در حوزه ايمني بيمار در بيمارستان بوده‌اند، به عبارت ديگر افرادي مورد مصـاحبه قـرار گرفتند كه در اين زمينه مطلع بوده وتجـارب ارزشـمندي داشتند ابزارگردآوري داده‌ها شامل پرسشنامه نيمه ساختار يافته‌اي بودكه با بررسي متون و با كمك اساتيد خبره جهت مصاحبه انجام شد. نمونه‌گيري در مطالعه به صورت هدفمند تا حد رسيدن به مرحله اشباع انجام شد. پژوهش با مصاحبه 22 نفر از خبرگان به اشباع رسيد. پس ازپياده‌سازي مصاحبه‌ها، ازطريق تحليل محتوا، گويه‌ها و زير گويه‌ها مشخص گرديد. يافته‌ها: عوامل كليدي موثر در علل عدم گزارش خطا در 2 درون مايه و 6 طبقه و 45 گويه شناسايي شدند. درون مايه‌هاي استخراج شده شامل عوامل سازمان و مديريت و موارد قانوني بودند. عوامل سازمان و مديريت شامل فرهنگ سازماني، ارتباطات، گزارش‌دهي و نظارت و عوامل قانوني شامل پيامدهاي گزارش‌دهي و كنترل بودند. در نهايت 38 راهكار جهت ترغيب به گزارش خطاي پزشكي پيشنهاد گرديد. راهكارهاي صاحب نظران جهت استراتژي‌هاي ترغيب به گزارش خطاهاي پزشكي در بيمارستان در 2 درون‌مايه و 6 طبقه و 38 گويه شناسايي شدند. درون مايه‌هاي استخراج شده شامل عوامل سازمان و مديريت و موارد قانوني بودند. عوامل سازمان و مديريت شامل فرهنگ سازماني، فرآيندگزارش‌دهي، نظارت و ارتباطات و عوامل قانوني شامل پيامدهاي گزارش‌دهي و كنترل بودند. استنتاج: بروز خطا در اقدامات پزشكي، باتوجه به ماهيت و حساسيت اقدامات ممكن است رخ دهد؛ ولي نكته مهم آن است كه كادر درمان خود را موظف بدانند تمام تلاش خود را براي به حداقل رساندن خطا و آسيب به بيماران انجام دهند. مطالعه علل عدم گزارش خطاي پزشكي و توضيح دلايل آن بر ايمني و كيفيت خدمات سلامت موثر است كه اين به سياستگذاران و دست‌اندركاران نظام سلامت كمك مي‌كند تا تصميمات مناسبي را در مورد گزارش خطاي پزشكي و ارائه خدمات با كيفيت‌تر با هدف قرار دادن عموم مردم اتخاذ كنند هم‌چنين آموزش تيم پزشكي در مورد انواع خطاها و نحوه درمان صحيح آن‌ها ضروري است.