مقايسه كيفيت زندگي مرتبط با سلامت دهان در بيماران با بي‌دنداني پارسيل، با يا بدون استفاده از پروتز ثابت و متحرك

سابقه و هدف: بي‌دنداني يك مسئله مهم و شايع است و گزينه‌هاي درماني مختلفي براي درمان آن از جمله استفاده از پروتزهاي ثابت و متحرك پيشنهاد شده است. از طرف ديگر، كيفيت زندگي مرتبط با سلامت دهان مسئله تاثيرگذاري در كيفيت زندگي فرد، اميد به زندگي و ساير جنبه‌هاي زندگي فرد معرفي شده است. تا جايي‌كه پرسشنامه‌هايي جهت بررسي كيفيت زندگي مرتبط با سلامت دهان ابداع شده‌اند. اين مطالعه با هدف ارزيابي كيفيت زندگي مرتبط با سلامت دهان (OHRQoL) تجربه شده توسط بيماران استفاده كننده از پروتز ثابت يا متحرك، انجام پذيرفت. مواد و روش‌ها: در اين مطالعه توصيفي- تحليلي، سه گروه مختلف (90 نفر) از بيماران مبتلا به بي‌دنداني پارسيل پس از تاييد كميته اخلاق در پژوهش و كسب رضايت شفاهي شخص، برحسب معيارهاي ورود و خروج مورد بررسي قرار گرفتند. گروه‌ها شامل گروه 1 بيماران بدون دندان مصنوعي، گروه 2 بيماران با پروتز ثابت وگروه 3 بيماران داراي پروتز متحرك (هر دو يا فقط يك فك) بوده است. روش جمع‌آوري داده‌ها پرسشنامه OHIP-14 بود كه شامل جنبه‌هاي مختلفي مانند اطلاعات بيوگرافي، نوع بيماري، سن، جنسيت، نوع پروتز و 14 پرسش ديگر بود. تفسير نتايج بدين‌صورت بوده است كه هر چه نمره حاصل ازپرسشنامه بيش‌تر بود، فرد كيفيت زندگي مرتبط با سلامت دهان كم‌تري را تجربه كرده بود. در نهايت داده‌هاي به‌دست آمده مورد تجزيه و تحليل آماري قرار گرفتند؛ از آزمون‌هاي من ويتني، كروسكال-واليس و همبستگي پيرسن جهت اهداف تحليلي استفاده شد. تحليل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS 22 انجام شد. يافته‌ها: امتياز كيفيت زندگي مرتبط با سلامت دهان در بيماران داراي پروتز ثابت كم‌ترين مقدار (5/17±4/93) و در بيماران بدون پروتز بالاترين مقدار را داشت. كيفيت زندگي گزارش شده از زياد به كم به‌ترتيب، پروتز ثابت، پروتز پارسيل تك فك، پروتز پارسيل دو فك و فاقد پروتز، بود. نمره OHRQoL در نمونه‌هاي با فك بالا داراي كم‌ترين مقدار، سپس فك پايين و در بي‌دنداني‌هاي هر دو فك از همه بيش‌تر بود. از نظر آماري تفاوت معني‌داري بين نوع فك و OHRQoL وجود داشت (0/05P ). هم‌چنين تفاوت آماري معني‌داري بين انواع پروتز مشاهده شد (0/001P ). علاوه بر اين، بيماران زن بدون بيماري زمينه‌اي و با پروتز فك بالا كيفيت زندگي مرتبط با سلامت دهان برتري را نشان دادند. سن ارتباط معني‌داري با نمره كيفيت زندگي مرتبط با سلامت دهان نشان نداد (0/600=P). با اين حال، امتياز كيفيت زندگي مرتبط با سلامت دهان با مدت زمان طولاني‌تر استفاده از پروتز افزايش يافت (0/036=P). استنتاج: يافته‌هاي تحقيق حاضر نشان داد كه افراد داراي پروتز ثابت بالاترين سطحكيفيت زندگي مرتبط با سلامت دهان را نشان مي‌دهند در حالي‌كه افراد فاقد پروتز كم‌ترين كيفيت زندگي مرتبط با سلامت دهان را تجربه مي‌كنند. هم‌چنين بيماران خانم و فاقد بيماري زمينه‌اي كيفيت زندگي بهتري داشتند. ارتباطي ميان سن و كيفيت زندگي بيماران ديده نشد، اما ميان مدت زمان استفاده از پروتز و كيفيت زندگي بيماران ارتباط معني‌داري وجود داشت.