بررسي اثرات محافظتي روتين بر عارضه كولميك نفروپاتي در موش‌هاي صحرايي كلستاتيك

سابقه و هدف: كلستاز كبدي يكي از علل عمده از كار افتادگي كبد است. كلستاز مي‌تواند علاوه بركبد باعث اختلال در ارگان‌هاي ديگر بدن ازجمله كليه‌ها گردد. به عارضه كليوي كه در نتيجه آسيب كبدي ايجاد مي‌شود كولميك نفروپاتي مي‌گويند. به‌‌طوركلي يكي از مكانيسم‌هايي كه در ايجاد اين آسيب نقش دارد، استرس اكسيداتيو است. استرس اكسيداتيو به شرايطي اطلاق مي‌شود كه در آن نسبت راديكال‌هاي آزاد در سلول بيش‌تر از مقدار آنزيم‌هاي آنتي‌اكسيداني باشد. به‌طور معمول استفاده از گياهان دارويي براي اهداف درماني و پيشگيري از بيماري‌ها براساس مواد آنتي‌اكسيداني موجود در آن‌ها امري رايج است. روتين (ROT) يك بيوفلانوئيد است كه در مواد مغذي يافت مي‌‌شود از آن‌جاكه روتين يك آنتي‌اكسيدان مي‌باشد از اين رو پژوهش حاضر با هدف بررسي اثرمحافظتي روتين برآسيب كليوي متعاقب كلستاز كبدي در موش‌هاي صحرايي انجام پذيرفت. مواد و روش‌ها: در اين مطالعه تجربي، 50 رت نر از نژاد ويستار استفاده شد. رت‌ها در 5 گروه آزمايشي ‏‏(‏10=n‎‏) به‌صورت تصادفي تقسيم شدند. كلستاز در رت‌ها با بستن مجاري مشترك صفراوي القا شد. روتين با دوزهاي مختلف (30-60-120 mg/kg) روزانه به‌صورت گاواژ به مدت 14 روز به موش‌هاي بيمار تجويز شد. در پايان دوره‌ي ‏مداخله، پس از بيهوش كردن حيوانات بافت‌هاي كليه حيوانات را خارج كرده و نمونه‌هاي سرم و ادرار نيز جهت انجام ساير تست‌ها جمع‌آوري شدند. فعاليت آنزيم‌هاي آنتي‌اكسيداني نظير كاتالاز (CAT) سوپر اكسيد ديسموتاز (SOD) و گلوتاتيون پروكسيداز (GPx) در بافت هموژنه كليه با استفاده ازكيت الايزا و براساس دستورالعمل كيت اندازه‌گيري شد. جهت بررسي ميزان گونه‏هاي فعال اكسيژن (ROS) و سطح مالون دي‌آلدهيد (MDA) 500 ميلي‏گرم از بافت كليه به 5 ميلي‏ليتر در محلول خنك شده‌ي KCl اضافه، و سپس با دستگاه هموژنايزر هموژن شد. اثرات محافظتي روتين با بررسي فاكتورهاي بيوشيميايي سرم (BUN،Creatinine) و ادرار (Glucose،Protein)، هم‌چنين شاخص‌هاي استرس اكسيداتيو (ROS MDA) و فعاليت آنزيم‌هاي آنتي‌اكسيداني (GPX، SOD و CAT) مورد سنجش قرار گرفت. تجزيه و تحليل آماري با استفاده از نرم‌افزار گراف پد انجام شد و از آزمون One way ANOVA و Tukey’sاستفاده گرديد. يافته‌ها: نتايج حاصل از اين مطالعه نشان دادكه پس از القاي كلستاز در رت‌ها، فاكتورهاي بيوشيميايي ادرار (Glucose،Protein) به‌طور معني‌داري افزايش يافت در حالي كه تيمار حيوانات با Rot اثرات كاهش دفع ادراري Glucose و Protein را نشان داد (0/05 P). علاوه بر اين درحيوانات كلستاتيك فاكتورهاي بيوشيميايي سرم (BUN،Creatinine) نيز افزايش معنادار نسبت به‌گروه كنترل مشاهده شد كه پس از تجويز Rot سطح اين بيوماركرها نسبت به گروه كلستاتيك به‌طور معني‌داري كاهش يافت(0/05 P). در بررسي ماركرهاي استرس اكسيداتيو مشاهده شد كه ميزان ROS و MDA درنمونه بافتي در حيوانات كلستاتيك نسبت به گروه كنترل افزايش معني‌داري يافته بود به‌طوري‌كه Rot توانسته بود ميزان اين ماركرها را در گروه دريافت‌كننده در مقايسه با گروه كلستاتيك به‌طور معني‌داري كاهش دهد(0/05 P). در ادامه نيز مشخص شد كه ميزان فعاليت آنزيم‌هاي CAT، GPX و SOD بافت كليه در گروه كلستاتيك نيز نسبت به گروه كنترل به طرز معني‌داري كاهش يافته بود كه پس از تجويز Rot ميزان فعاليت اين آنزيم‌ها در مقايسه با گروه كلستايك افزايش معناداري داشت(0/05 P). استنتاج: بررسي حاضر نشان مي‌دهد كه پس از تجويز روتين با دوزهاي مختلف اثر بهبود دهندگي آن بركاهش فاكتورهاي سرمي، ادراري و شاخص‌هاي استرس اكسيداتيو و از طرف ديگر افزايش فعاليت آنزيم‌هاي آنتي‌اكسيداني در آسيب كليوي ناشي از نارسايي مزمن كبدي مشهود بود.