بررسي فراواني، علل و پيامدهاي كلستاز در شيرخواران مراجعه‌كننده به بيمارستان كودكان اميركلا در طي سال‌هاي 1401-1391

سابقه و هدف: كودكان مبتلا به كلستاز طيف گسترده‌اي از بيماري، از يك تغيير گذراي آزمايشگاهي كبدي تا مرگ را تجربه مي‌كنند. اين كودكان نيازمند بستري در بيمارستان يا مراقبت‌هاي ويژه و به دفعات متفاوت به علت اختلال در آنزيم‌هاي كبدي و مشكلات باليني مي‌شوند. هم‌چنين ممكن است آسيب در كبد جدي بوده و دچار نارسايي حاد كبدي شده و نياز به پيوند كبد داشته باشند و در انتها حتي فوت شوند. تشخيص زودرس اتيولوژي كلستاز مي‌تواند در پيش‌آگهي موثر باشد، اين مطالعه با هدف تعيين فراواني، علل و پيامدهاي كلستاز در شيرخواران مراجعه‌كننده به بيمارستان كودكان اميركلا، مازندران، ايران، انجام شد. مواد و روش‌ها: در اين مطالعه توصيفي گذشته‌نگر تمام شير خواران مبتلا به كلستاز كه در فاصله زماني سال‌‌هاي 1391تا 1401 در بيمارستان كودكان اميركلا بستري بودند، به‌صورت سرشماري و براساس معيارهاي ورود، وارد مطالعه شدند. معيار ورود شامل شيرخوار زير 2سال مبتلا به كلستاز بود و در صورت ناقص بودن پرونده، از مطالعه خارج شدند. كلستاز كبدي با توجه به شرح حال شيرخوار و تاييد فوق تخصص گوارش كودكان تشخيص داده شده بود. براي همه شيرخواران مطالعه، ارزيابي آزمايشات و سونوگرافي شكم انجام شد. هم‌چنين در صورت نياز، بيوپسي كبد (جهت بررسي پاتولوژي كبد) نيز انجام گرفت. در اين مطالعه پيامد كوتاه مدت كلستاز كبدي، مانند مدت زمان بستري، دفعات بستري، بستري در مراقبت ويژه، نياز به پيوند كبد و مرگ و مير بررسي شدند. داده‌ها پس از جمع‌آوري وارد نرم‌افزار SPSS22 شدند. اطلاعات دموگرافيك كودكان، علل و پيامدهاي كلستاز در كودكان مطالعه با استفاده از شاخص مركزي (ميانگين)، شاخص پراكندگي (انحراف‌معيار) و يا به شكل تعداد و درصد گزارش شد. يافته‌ها: در مدت مطالعه (1401-1391)، 3650 شيرخوار زير 2 سال در بيمارستان كودكان اميركلا بستري شدند. فراواني كلستاز در كودكان بستري در بيمارستان، 54 نفر (1/47 درصد) بود. شايع‌ترين علائم كلستاز شامل هپاتومگالي و در 35 نفر (64 درصد) مشاهده شد. فراواني علت نيز به‌ترتيب21 نفر (38/8 درصد) مبتلا به آترزي مجاري صفراوي، 17 نفر (31/4 درصد) مبتلا به هپاتيت ايديوپاتيك و 7 نفر (12/96 درصد) مبتلا به اختلال متابوليك مادرزادي بودند. از كودكان مطالعه، 23 نفر (42 درصد)، حداقل يك نوبت و 10 نفر (18/5درصد) دو نوبت در بيمارستان بستري شدند. از 54 كودك مطالعه براي32 نفر (60/4 درصد) بيوپسي كبدي انجام شد و براساس آن براي 11 نفر كلستاز نوزادي گزارش شده كه 7 نفر آن‌ها سونوگرافي نرمال داشتند و براي 13 نفر هپاتيت سلول ژانت و هپاتيت نوزادي گزارش شد كه 10 نفر از آن‌ها سونوگرافي نرمال داشتند و 2نفر جواب پاتولوژيك نرمال گزارش شد. هم‌چنين، از اين كودكان 20 نفر (37 درصد) فوت شدند، 24 نفر (44 درصد) بهبود يافتند و 9 نفر پيوند كبد شدند. استنتاج: براساس نتايج مطالعه حاضر، بيش از يك سوم كودكان مبتلا به كلستاز فوت شدند، كه بيش‌ترين علت آن آترزي مجاري صفراوي و هپاتيت ايديوپاتيك بود. هم‌چنين بيش‌ترين تعداد پيوند كبد نيز آترزي مجاري صفراوي بود. اين مسئله لزوم انجام معاينه، آزمايشات و ارزيابي‌هاي تخصصي را جهت تشخيص به موقع در سن نوزادي را مي‌طلبد.