ارزيابي اپيدميولوژيك بيماران كانديد جراحي كاتاراكت دركلينيك چشم پزشكي طوبي ساري دردوران همه گيري كوويد-19 (1399-1400)

سابقه و هدف: همه‌گيري كوويد-19 تأثيرات گسترده‌اي بر ارائه خدمات بهداشتي و درماني داشته است و منجر به تأخير در بسياري از جراحي‌هاي انتخابي از جمله جراحي كاتاراكت شده است. كاتاراكت يكي از شايع‌ترين علل نابينايي قابل درمان در جهان است كه به صورت تدريجي باعث كاهش بينايي و كيفيت زندگي مي‌شود. تشخيص و درمان به‌موقع كاتاراكت مي‌تواند از پيشرفت بيماري و عوارض جدي‌تر جلوگيري كند. در دوران همه‌گيري، تغيير در الگوهاي مراجعه بيماران و تأخير در ارائه خدمات جراحي مي‌تواند ريسك خطر ناشي از افزايش بيماري را منجر شود. اين مطالعه با هدف بررسي ويژگي‌هاي اپيدميولوژيك داوطلبين جراحي كاتاراكت در طول پاندمي كوويد-19 و تعيين عوامل ضرورت جراحي و ارزيابي محدوديت‌هاي جراحي در اين دوره بحراني انجام شد. مواد و روش‌ها: در اين مطالعه مقطعي گذشته نگر، 134 بيمار كانديد جراحي كاتاراكت كه در زمان شيوع كوويد-19 از تير ماه تا اسفند ماه1399 به مركز چشم پزشكي كينيك طوبي ساري مراجعه كرده بودند وارد مطالعه شدند. معاينات كامل كلينيكي شامل رفركشن با اتورفركتومتر تاپكن، تعيين حدت بينايي با E چارت اسنلن، فاندوسكوپي و بررسي عصب بينايي، بررسي فشار داخل چشمي با تونومتر گلدمن و بيوميكروسكوپ اسليت لمپي انجام شد. به‌علاوه، شدت و نوع كاتاراكت در همه بيماران توسط پزشك متخصص قرنيه تعيين شد؛ سپس افراد كانديد جراحي از نظر عوامل مختلف ضرورت انجام جراحي شامل: شدت زياد كاتاراكت، گلوكوم فيكومورفيك در چشم مقابل، وجود زاويه تنگ در چشم و ريسك ايجاد گلوكوما، گلوكوم با زاويه باز، گلوكوم سودواكسفوليشن (PEX)، كدورت قرنيه، مايوپي پاتولوژيك، بيمار تك چشم، عدم تطابق حدت بينايي دو چشم و ترس شديد بيماران از نابينايي در يك چك ليست ثبت و به صورت جداگانه مورد ارزيابي قرار گرفتند. توصيف داده‌ها از طريق ميانگين، انحراف معيار، تعداد و درصد گزارش شد. براي مقايسه‌ي ميانگين‌هاي متغيرهاي كمي در گروه‌هاي مختلف از آزمون ANOVA استفاده شد. يافته‌ها: از تعداد 134 بيمار كانديد عمل جراحي با ميانگين سني11/3±4/64 (رنج 40 تا 90 سال) كه در اين مطالعه شركت كرده بوند، 47 درصد مرد و 53 درصد زن بودند. رفركشن براي 60 درصد(80 نفر) بيماران قابل اندازه‌گيري و ميانگين آن 79/4±6/3- بوده است. ميانگين حدت بينايي تصحيح نشده (UCVA) و تصحيح شده (BCVA) نيز به ترتيب 0/47±1/45 و 0/62±1/19 لوگمار براي تمامي بيماران بوده است كه با افزايش شدت كاتاراكت به طور معني‌داري كاهش داشته است(0/001 P). در بررسي علل ضرورت جراحي اين بيماران در ايام همه‌گيري كوويد-19، كاتاراكت شديد (51 درصد، 68 نفر)، ترس از نابينايي (24 درصد، 32 نفر) و زاويه تنگ (10 درصد، 13 نفر) به ترتيب شايع‌ترين دلايل مراجعه به مركز مراقبت‌هاي چشمي و انجام جراحي بوده اند. از نظر بررسي شدت كاتاركت، 63 نفر توزيع نوع شديد (47 درصد) و 35 نفر توزيع خيلي شديد (26 درصد) را داشتند كه به ترتيب بيش‌ترين تعداد بيماران را شامل مي‌شدند. درميان انواع مختلف كاتاراكت، كاتاراكت نوع هسته‌اي بيش‌ترين شيوع را داشته است. استنتاج: بررسي ويژگي‌هاي اپيدميولوژيك بيماران كانديد جراحي كاتاراكت در دوران همه‌گيري كوويد-19، اهميت ادامه ارائه خدمات جراحي و بهداشتي را حتي در شرايط بحراني نشان مي‌دهد. يافته‌هاي اين پژوهش مي‌تواند به بهبود برنامه‌ريزي‌ها و تخصيص منابع در دوران بحران‌هاي بهداشتي مشابه كمك كند. طراحي و اجراي برنامه‌هاي بهداشتي كه امكان دسترسي به خدمات جراحي‌هاي ضروري را در هر شرايطي فراهم كنند، مي‌تواند به‌طور قابل توجهي به بهبود كيفيت زندگي بيماران كمك كند.