اصول حفاظت در برابر پرتوهاي يونساز در جذب‌سنجي اشعه‌ي ايكس با انرژي دوگانه: يك مطالعه‌ي مروري

مقدمه: جذب‌سنجي اشعه‌ي ايكس با انرژي دوگانه يا دگزا با توانايي نمايش تغييرات تراكم استخواني به عنوان استاندارد طلايي در تشخيص پوكي استخوان و ساير بيماري‌هاي مرتبط با استخوان تبديل شده است. اين مقاله به بررسي و تشريح اهميت توجه به رعايت اصول حافظت در برابر پرتوهاي يون‌ساز براي گروه‌هاي مختلف از جمله بيماران، پرتوكاران، كودكان، زنان باردار و جنين در حين اسكن دگزا جهت بررسي وضعيت تراكم استخوان پرداخت. روش‌ها: با توجه به تعداد محدود مقالات منتشر شده، مقالات بدون محدوديت زماني تا سال 2024 با جستجو در پايگاه‌هاي اطلاعاتي ISI Web of Science، Science Direct، Scopus، PubMed و Google Scholar جمع‌آوري و محتواي آن‌ها مورد استفاده قرار گرفت. يافته‌ها: براي دستگاه‌هاي پرتو مدادي دگزا دوز مؤثر ناچيز و كمتر از 1 ميكروسيورت است. با اين حال، دوزها براي دستگاه‌هاي پرتو بادبزني متناسب با مدل و سازنده دستگاه معمولاً بالاتر از 15 ميكروسيورت است. براي مواجهه‌هاي پزشكي، هيچ محدوديتي در تعداد اسكن‌ها وجود ندارد. استفاده از يك پروتكل باليني استاندارد و ثابت طراحي شده براي بزرگسالان منجر به مواجهه پرتويي بيش از حد در استفاده دگزا براي كودكان و نوجوانان مي‌شود. نتيجه‌گيري: دوزهاي تابشي دگزا در قياس با ديگر روش‌هاي تصويربرداري بسيار كم است با اين حال، قرار گرفتن در معرض تشعشعات يونيزان خطرات بالقوه‌اي به همراه دارد و بايد توجه ويژه‌اي به توجيه‌پذيري و بهينه‌سازي با در نظر گرفتن تمام اقدامات حفاظتي در برابر تشعشع براي تمام گروه‌هاي ذينفع انجام گيرد.