تحليل روايي داستان تارابي بر اساس نظريه ژپ لينت ولت

تاريخ جهانگشاي جويني به دليل زبان و شيوۀ بيان منحصربه فرد نويسنده از ديگر نوشته هاي تاريخي متمايز شده است. مقصود نويسنده، گزارش كشورگشايي ها و فتوحات لشكر مغول است، اما در متن و بطنِ اثر، داستان ها و روايت هايي ديده مي شود كه مي توان در آن‌ها بسياري از ويژگي هاي ساختار داستان ها را به شيوۀ روايي و با ذكر جزئيات مشاهده كرد. «ذكر خروج تارابي» يكي از روايت هاي كوتاهي است كه در تاريخ جهانگشاي جويني آمده است و بسياري از ويژگي هاي ساختاري روايت و داستان از جمله وضعيت آغازين، وضعيت مياني و وضعيت پاياني را دارد. همچنين به نظر مي رسد، نويسنده با به كارگيري گونه هاي خاص روايت كوشيده است، مخاطب را با خود همراه سازد كه مي تواند تأثير بسزايي در پذيرش وقايع از سوي او داشته باشد. در اين پژوهش با روش توصيفي‌ـ‌تحليلي و به كارگيري نظريۀ منتقد فرانسوي، «ژپ لينت ولت»، به بررسي داستان «تارابي» پرداخته ايم. آنچه در پايان اين پژوهش به دست آمد، نشان مي دهد كه «ذكر خروج تارابي» يك روايت كامل است و با گونۀ روايتي ولت مطابقت دارد و جويني اگرچه يك تاريخ نگار است، ولي در اين قسمت از تاريخ خود در نقش يك راوي با به كارگيري زاويۀ ديد بيروني و داناي كل، از پس روايت يك داستان با تمام مختصات داستاني برآمده است و توانسته فضاي داستان و روايت را با گونۀ روايتي متناسب با وقايع و به صورت تلفيقي (گاه همسان و گاه ناهمسان) براي خواننده ترسيم كند و او را با خود همراه سازد.