بررسي هفت مفهوم روان‌ شناسي در مثنوي معنوي

روان ‌شناسي علم مطالعه و تحليل رفتار و فعاليت‌هاي ذهني و رواني انسان است. اين علم به بررسي احساسات، تفكرات، رفتارها، واكنش‌ها و تجربيات شخصي افراد مي‌پردازد. هدف اصلي روان‌شناسي، درك و توضيح فعاليت‌هاي ذهني و رواني، بررسي دلايل و انگيزه‌هاي پشت اين فعاليت‌ها و همچنين ارتقاء كيفيت زندگي آدمي است. دانشمندان و محققان علم روان‌شناسي مجموعه‌اي از فرضيات، تئوري‌ها و مدل‌هايي را براي توضيح و تفسير رفتارها، تجربيات و پديده‌هاي رواني انسان‌ها ارائه مي‌نمايند. آنها به وسيلة اين نظريات روان‌شناختي به بررسي و توضيح رفتارهاي انساني و عواملي كه آنها را تحت تأثير قرار مي‌دهد، مي‌پردازند. اين نظريات به شكل‌دهي به ديدگاه‌ها و تفكرات اصلي روان‌شناسي كمك مي‌كند و نقش مهمي در پيشرفت و توسعة اين حوزة دانشي دارد. با اين وجود، مولوي به عنوان يك روان‌شناس معنوي-عرفاني، قرن‌ها پيش به ارائة برخي از نظريات و مفاهيم روان‌شناسي كه امروزه مطرح مي‌شود، پرداخته و در آثار خود (به خصوص در مثنوي) مطرح نموده است. مثنوي مولوي علاوه بر ارزش والاي عرفاني، داراي اهميت علمي و روان‌شناسي نيز مي‌باشد به‌طوري كه مي‌توان آن را از جنبة روان‌شناسي مورد بررسي قرار داد. مولوي در جاي جاي مثنوي، برخي از مسائل روان‌شناسي را در ضمن ابيات خود مطرح مي‌كند تا بتواند بر مخاطب خويش تأثير گذاشته و او را به طرف هدف راستين خود (كه همان آرامش و سعادت غايي آدمي است) هدايت كند. نگارندگان اين پژوهش، ضمن بررسي هفت مفهوم روان‌شناسي به كار رفته در مثنوي معنوي، نمونه‌هاي هر يك از اين نظريات را از اين اثر ارجمند استخراج و ارائه نموده‌اند.