بررسي ادله تجسم اعمال اخلاقي براي اثبات عقلي گزاره‌هاي ديني از منظر آيت‌الله جوادي آملي

آيت‌الله جوادي آملي، افزون بر ادله نقلي در اثبات تجسم اعمال، به تثبيت عقلي آن نيز اشاره مي‌كند. در اين تحقيق به روش توصيفي‌ـ تحليلي ادله عقلي تجسم اعمال اخلاقي از منظر آيت‌الله جوادي آملي براي وصول به عقلانيت داده‌هاي ديني بررسي مي‌شود. ايشان از جهتي ادله عقلي برخي انديشمندان در تبيين تجسم اعمال اخلاقي مبني بر تبديل انرژي به ماده را نمي‌پذيرد و آن را غفلت از نيت در اخلاق مي‌داند و از جهتي ديگر ديدگاه فخر رازي در رد تجسم اعمال مبني بر عرض بودن اعمال و محال بودن جوهر شدن اعراض را مردود مي‌داند و آن را خلط ميان حكمت نظري و عملي قلمداد مي‌كند. به نظر مي‌رسد تبيين عقلي تبديل انرژي به ماده در نيت نيز قابل ارائه باشد. همچنين از آنجا كه عرض در حكمت متعاليه شأني از جوهر را دارد پس با تبيين حركت جوهري مي‌توان تجسم اعمال را تثبيت عقلي كرد. از اين رو تجسم اعمال همچنان به عنوان يكي از ادله واقع‌گرايي اخلاقي قابل پذيرش است.