تأثير گرايش كارآفرينانه بر كارايي زنجيره ارزش درون شركتي در بورس اوراق بهادار تهران

ارزش‌آفريني شركت براي سهامداران، مشتريان و حتي جامعه از طريق كارايي مطلوب زنجيره ارزش ايجاد مي‌شود و گرايش كارآفرينانه در شركت از جمله نوآوري بر بهبود عملكرد زنجيره ارزش و در نتيجه ايجاد مزيت رقابتي برتر و موفقيت شركت در محيط كاملاً پوياي تجاري تأثير به‌سزايي دارد. منظور از زنجيره ارزش شركت، فعاليت‌ها و مراحل شش‌گانه يعني تحقيق و توسعه، طراحي، توليد، بازاريابي، توزيع و خدمات به مشتريان است. بر اين اساس، در پژوهش حاضر تأثير گرايش كارآفرينانه بر كارايي زنجيره ارزش شركت و ارزش بازار آن بررسي شده است. جامعۀ آماري پژوهش همه شركت‌هاي پذيرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران را شامل مي‌شود كه با استفاده از حذف سيستماتيك تعداد 127 شركت به‌عنوان نمونه آماري انتخاب شدند و در دوره زماني ده‌ساله (1400-1391) مورد بررسي قرار گرفتند. براي اندازه‌گيري گرايش كارآفرينانه از ابعاد سه‌گانه (نوآوري، ريسك‌پذيري و پيشگامي) استفاده شد و كارايي زنجيره ارزش نيز با استفاده از داده‌هاي حسابداري و به كمك تابع مرزي تصادفي در نرم‌افزار استتا نسخه 14 اندازه‌گيري شد. براي اندازه‌گيري ارزش بازار شركت از شاخص كيوتوبين استفاده شد. نتايج رگرسيون خطي چندمتغيره در سطح اطمينان ۹۵ درصد نشان داد، گرايش كارآفرينانه بر كارايي زنجيره ارزش و شاخص كيوتوبين شركت تأثير مثبت و معناداري دارد. از طرفي، كارايي زنجيره ارزش شركت نيز موجب بهبود شاخص كيوتوبين مي‌شود. علاوه بر اين، نتايج تحليل ميانجي نشان داد، كارايي زنجيره ارزش نقش ميانجي در رابطه بين گرايش كارآفرينانه و شاخص كيوتوبين شركت دارد. نتايج پژوهش حاضر مي‌تواند براي كارآفرينان به‌منظور ارائه ايده‌ها و نظريه‌ها براي به‌كارگيري فعاليت‌هاي نوآورانه در شركت، براي مديران به‌منظور برنامه‌ريزي و تصميم‌گيري در اداره بهتر شركت، براي مشاوران، تحليل‌گران و سرمايه‌گذاران براي ارزيابي صحيح ارزش شركت و پيش‌بيني عملكرد آن، براي سياست‌گذاران در جهت ترغيب فعاليت‌هاي نوآورانه و اشتغال‌زا و براي پژوهشگران در پژوهش‌هاي آينده مفيد باشد.