شناسايي عوامل موثر بودجه‌ريزي عملياتي در بخش عمومي با استفاده از نظريه داده بنياد چندوجهي

موضوع و هدف مقاله: با توجه به آنچه كه تا كنون در طول برنامه سوم، چهارم، پنجم و ششم توسعه انجام شده، به نظر مي رسد توفيق چنداني در ارائه مدلي جامع و يكپارچه جهت بودجه ريزي عملياتي در بخش عمومي در اين نظام حاصل نشده است. در حالي كه اين روش بودجه ريزي، به ويژه در بخش دولتي، كارآمدي خود را به اثبات رسانده است. پرسشي كه امروزه در زمينه پياده سازي اين ابزار كارآمد مديريتي مطرح مي شود، اين است كه «چه الزامات و نيازهايي مي بايد به منظور اجراي كامل و مناسب بودجه ريزي عملياتي از سوي سازمانهاي دولتي در نظر گرفته شود؟» به بيان ديگر اين پژوهش در پي آن است تا مدلي براي تبيين عوامل كليدي و موثر مشترك در بودجه ريزي عملياتي در بخش عمومي شناسايي شده و پس از انجام مراحل بالا عوامل كليدي مستخرج به عنوان پيشنهاد براي شناسايي يك الگوي مناسب از طريق پژوهش دلفي به نظرخواهي متخصصان گذارده و پس از كسب اجماع توافق به عنوان الگوي مطلوب نظام بودجه ريزي عملياتي، معرفي شود. روش پژوهش: اين پژوهش داراي رويكردي كيفي بوده و از روش نظريه داده بنياد چندوجهي (مولتي گراندد تئوري) به عنوان روش پژوهش استفاده شد. روش گردآوري داده ها، مطالعات كتابخانه اي و مصاحبه هاي عميق و باز با 15 نفر از استادان مجرب دانشگاهي و فعالان و مديران سازمان هاي بخش عمومي از طريق نمونه گيري هدفمند تا رسيدن به نقطه اشباع مورد بحث است. روايي اين پژوهش توسط مصاحبه شوندگان و سپس استادان متخصص موردبررسي قرارگرفت و تأييد شد. پايايي نيزبا استفاده ازروش پايايي بازآزمون 91 درصد به دست آمد. براي تحليل داده ها ازروش مقايسه مداوم درسه مرحله كدگذاري باز، محوري و انتخابي استفاده شده است.يافته ها پژوهش: تجزيه و تحليل داده ها نشان داد كه عوامل سياسي، عملكردي، سازماني به عنوان عوامل علي؛ توانايي سازماني، سازمان ها و ارگان ها، مديريتي، بعنوان مقوله ها؛ عوامل سيستمي، انساني، ساختاري، ملي، بعنوان عوامل زمينه اي؛ عوامل سازماني، فرآيندي، اقتصادي، بعنوان عوامل مداخله گر؛ عوامل فني و جامعه، بعنوان راهبردها و پيامدهاي سازماني و ملي بعنوان پيامدهاي عوامل موثر در بودجه ريزي عملياتي در بخش عمومي شناسايي شد.نتيجه گيري، اصالت و افزوده آن به دانش : با ايجاد يك چيدمان از شرايط عليّ، شرايط زمينه اي و مداخله گر، استراتژي هاي كنش و پيامدها حول مقولۀ محوري، در ايجاد يك شناخت كامل و همه جانبه از مسأله موجود، به حل آن كمك خواهد كرد.