شناسايي و اولويت‌بندي چالش‌هاي نظام بيمه و ضمانت صادرات كشور

يكي از اقدامات سياستي دولت‌ها براي توسعه صادرات، پوشش ريسك هاي سياسي و تجاري از طريق صدور محصولات بيمه و ضمانت صادرات توسط موسسات اعتبار صادراتي (ECA) است. در ايران اين موضوع توسط صندوق ضمانت صادرات ايران انجام مي‌شود. شواهد حاكي از آن است كه ارزش بيمه‌نامه ها و ضمانت نامه هاي صادراتي و نيز تعداد صادركنندگان بهره مند از آن پايين است. از اينرو هدف اصلي تحقيق حاضر شناسايي و اولويت‌بندي چالش‌هاي محصولات بيمه‌ و ضمانت صادرات كشور بر اساس رويكرد سه شاخكي (SBC) است. علاوه بر اين، اين پژوهش به روش تحليلي توصيفي پيمايشي انجام شده است به طوري كه پس از بررسي مطالعات نظري و تجربي و نيز اخذ نظرات خبرگان، چالش‌هاي اصلي صادركنندگان در بهره‌مندي از خدمات بيمه و ضمانت صادرات در قالب پرسشنامه‌اي (مشتمل بر 34 مولفه) احصا شد و پس از تاييد روايي و پايايي آن، پرسشنامه ميان صادركنندگان منتخب (مشتريان فعلي و سابق صندوق ضمانت) توزيع و به وسيله نرم افزار SPSS مورد بررسي و تحليل قرار گرفت. نتايج تحليل حاصل از پرسشنامه بيانگر آن است كه چالش هاي صادركنندگان در بهره‌مندي از خدمات صندوق مشتمل بر سه دسته عوامل محيطي (نظير فقدان پوشش نوسانات ارز، ريسك بالاي كشورهاي مقصد صادراتي، اعتبارات تكليفي دولت و كفايت سرمايه پايين صندوق)، عوامل رفتاري يا عملكردي (محدوديت در صدور ضمانت‌نامه‌هاي ارزي، ضعف روابط كارگزاري مالي صندوق با همتايان خارجي، عدم وضع حق بيمه ترجيحي، عدم تنوع ابزار بيمه‌اي و فقدان زيرساخت‌هاي الكترونيكي) و عوامل ساختاري (مشكلات وثيقه، عدم هماهنگي سياست‌ها ميان صندوق ضمانت و بانك توسعه صادرات، عدم وجود يك نقشه ريسك جامع و عدم وجود برنامه بيمه و ضمانت صادرات مخصوص صنايع كوچك و متوسط) مي‌باشد. در پايان راهكارهاي توسعه خدمات بيمه‌ و ضمانت صادرات بر مبناي سه دسته عوامل مذكور ارائه شده است.