مروري بر هيدروژل‌‌ هاي درجا ژل شونده بر پايه پليمرهاي زيست‌ تخريب ‌پذير در دارورساني مؤثر چشمي

در زمينه چشم پزشكي، با وجود دسترسي به داروهاي مختلف در درمان بيماري‏‌هاي چشمي، با توجه به فيزيولوژي و كالبدشناسي اين اندام، هنوز راهبرد دارورساني مناسبي به‌دست نيامده است. سامانه‌هاي جديد دارورساني چشمي براي دستيابي به سطح درماني بلند‌مدت طراحي شده‌اند. هيدروژل‏‌ها به‌دليل داشتن خواص منحصربه‌فرد به‌طور گسترده در سامانه‌هاي دارورساني استفاده شده‌اند. در مقايسه با روش‌هاي جراحي، استفاده از هيدروژل‌هاي درجا با تزريق در محل، خطر عوارض مرتبط با روش‌هاي جراحي تهاجمي را كاهش مي‌دهد و آن را به گزينه ايمن‌تري براي تحويل دارو تبديل مي‌كند. هيدروژل‏هاي درجا ژل‌شونده يكي از دسته‏‌هاي مهم مواد پليمري استفاده‌شده براي سامانه‌‏هاي دارورساني چشمي هستند. هيدروژل‌هاي درجا ژل‌‌شونده اين قابليت را دارند كه در بافت‌هاي چشمي تحت انتقال فاز قرار گرفته و از حالت مايع به ژل گران‌روكشسان تبديل شوند و بنابراين مي‌‏توانند ماندگاري داروها را طولاني‌تر كرده و زيست‌دسترس‌پذيري آن‌ها را در بافت چشمي بهبود بخشند. پليمرها مواد اصلي تهيه هيدروژل‏‌هاي درجا ژل‌شونده هستند. پليمرهاي طبيعي به‌دليل زيست‌تخريب‌پذيري و زيست‌سازگاري به‌طور گسترده در دارورساني چشمي مطالعه و بررسي شده‌اند. پليمرهاي طبيعي رايج براي تهيه هيدروژل‌ها شامل كيتوسان، نشاسته، آلژينات، فيبرين، كلاژن، ژلاتين، هيالورونيك اسيد و دكستران هستند. هدف اين مقاله بررسي و بحث درباره توسعه اخير هيدروژل‏هاي درجا ژل‌شونده براساس پليمرهاي طبيعي به‌عنوان سامانه‌‏هاي دارورساني چشمي پيشرفته است. همچنين براي دستيابي به درك عميق‌تر از قابليت هيدروژل‌هاي درجا ژل‌‌شونده به‌عنوان گزينه جديد درمان چشمي، زيست‌سازگاري و زيست‌تخريب‌پذيري آن‌ها در سامانه‌هاي دارورساني چشمي بحث شدند. با درنظرگرفتن برتري‌هاي ويژه‏ نانوفناوري در سامانه‌هاي دارورساني، تركيب هيدروژل‌هاي چشمي با نانوفناوري و نيز هيدروژل‌ هاي تجاري موجود به‌ اختصار بحث شده است.