جايگاه معنايي واژه‌ي ‌«حقّ» در قرآن كريم بر پايه روابط همنشيني واژگان

يكي از مباحث مهم معناشناسي، بررسي روابط همنشيني ميان واژگان است. اين نوشتار بر آن است تا به بررسي و تبيين روابط معنايي واژه «حقّ» در بافت زباني آيات آن در قرآن كريم بر اساس ديدگاه «مقاتل بن سليمان بلخي» بپردازد. مقاله حاضر با بهره‌گيري از روش معناشناسي به تبيين محورهاي همنشيني واژه «حق» با ديگر واژگان قرآني مي‌پردازد تا از اين طريق بتواند معنا و مفهوم اين واژه و گستره معنايي آن را در قرآن كريم بدست آورد. قرآن كريم، اين كلام گُهر بار الهي، مشتمل بر واژگاني است كه اين واژه ها به نوبه ي خود دربرگيرنده ي معاني متعددي با توجّه به ساختار معنايي و نحوي و بافت موضوعي آيات مي باشند. از جمله اين واژگان؛ واژه ي « حقّ» مي باشد كه در برخي آيات قرآن كريم، بار معنايي متعددي را با توجه به موضوع مورد بحث در آيات در بردارد. اين نوشتار، با توجّه به ساختار معنايي و بافت متني و موضوعي آيات، به بررسي معاني آن پرداخته و وجوه معنايي آن را از ديدگاه معناشناسي مورد تحليل قرار داده است. نتيجه ي بررسي و تحليل معناشناسي در اين نوشتار نشان داد كه سير معنايي واژه ي «حقّ»، معاني متعددي چون: الله، دين اسلام، قرآن، مال و دارايي، بهره، سزاوارتر، دادگري، وجوب، توحيد، مفهومي مقابل باطل مي باشد. در ادامه نيز با توجه به بررسي آماري انجام شد، واژه ي حق به معناي راستي و درستي بيشترين بسامد را نسبت به ديگر معاني اين واژه، در قرآن كريم در بر گرفته است.