كتيبه‌هاي مرتبط با مذهب تشيع در آثار تاريخي قرون اوليۀ اسلاميِ ايران

تاكنون و با استناد به كتب تاريخي  و مذهبيِ قرون اوليۀ اسلامي، اطلاعات بسيار ارزشمندي در ارتباط با مذهب تشيع منتشر شده است. با استناد به همين منابع چنين مشخص شده كه در اين بازۀ زماني، مذهب تشيع در شهرها و مناطق مختلف ايران از پيروان زيادي برخوردار بود. اما زماني كه به بررسي يافته هاي باستان شناسي اين دورۀ زماني ايران پرداخته مي شود كه مرتبط با مذهب تشيع باشند، اطلاعات جامع و چنداني در اين زمينه منتشر نشده است. با توجه به اين امر ضرورت داشت كه در پژوهش مستقل و هدف مندي به بررسي چنين شواهدي در سرزمين فعلي ايران پرداخته شود. پرسش اصلي پژوهش حاضر چنين است كه آيا شواهد باستان شناسي مانند كتيبه هاي به كار رفته در آثار تاريخي موجود نيز مؤيد نفوذ و گسترش مذهب تشيع در ايرانِ قرون اوليۀ اسلامي هستند يا خير؟ در نتيجه، پژوهش حاضر با هدف بررسي آثار تاريخي قرون اوليۀ اسلامي ايران كه به نحوي در ارتباط با مذهب تشيع باشند، تدوين شده است. نظر به اينكه از قرون اول و دوم هجري شواهد باستان شناسي اندكي مرتبط با مذهب تشيع در ايران شناسايي شد، در مقالۀ حاضر عمدتاً به بررسي آثار قرون سوم تا پنجم هجري پرداخته مي شود. روش پژوهش حاضر توصيفي – تحليلي بوده و شيوۀ گردآوري اطلاعات آن بر پايۀ بررسي منابع كتابخانه اي و مطالعۀ برخي آثار تاريخي موجود در موزه هاي مختلف داخل و خارج از كشور است..