كاركردشناسيِ واژگاني و بلاغي واژه أنعام در آيات قرآن كريم

پس از انسان حيوانات از مهم‌ترين موجوداتي هستند كه حقوق آن‌ها بيش از هر موجود ديگري توجه جوامع انساني را به خود مشغول داشته است. يكي از مسائلي كه در قرآن كريم نيز بدان توجه ويژه شده، مسئله حيوانات استكه با توجه به طيف‌هاي گونه‌گون آن أعمّ از حيوانات اهلي و وحشي و پرندگان و حشرات و آبزيان و خزندگان از زوايايِ ديدِ مختلفي نظير نحوه آفرينش، منافع كاربردي، جنبه‌هاي اعجازي (مانند ناقه صالح (ع) و گاو بني اسرائيل) و وجوه اثباتي براي معاد (مانند الاغ عزير نبي (ع) به آن‌ها نگاه شده است. در يك تقسيم‌بندي كلي نيز در سوره مباركه نور حيوانات به سه دسته تقسيم ‌شده‌اند: ۱- خزندگان: ﴿مَنْ يَمْشِي عَلى‏ بَطْنِهِ﴾ (نور/۴۵)؛ ۲- حيوانات دو پا: ﴿مَنْ يَمْشِي عَلى‏ رِجْلَيْنِ﴾ (نور/۴۵)؛ ۳- چهارپايان: ﴿مَنْ يَمْشِي عَلى‏ أَرْبَعٍ﴾ (نور/۴۵) و ۴- گروه ديگري از حيوانات كه به اين تقسيم‌بندي مي‌پيوندد آبزيان هستند، مانند حوت و نون (نهنگ). در پژوهش حاضر بر آنيم تا با ذكر پاره اي از آياتي كه دربردارنده لفظ أنعام هستند، به بررسي و تحليل جنبه‌هاي زبان‌شناختي، بلاغي، واژگاني و احياناً جلوه هاي معرفتي اين لفظ پر مدلول و وسيع المحتوي بپردازيم