مطالعه اثر تنش‌هاي شوري و اسمزي بر واكنش بيوشيميايي گياه كنجد (Sesamum indicum L.) و ارزيابي بيوانفورماتيك خانواده ژني SOD

كنجد از مهم‌ترين دانه‏هاي روغني مورد استفاده انسان است كه بخش قابل‌توجهي از توليد روغن با كيفيت جهان را به خود اختصاص مي‌دهد. در اين مطالعه اثر مقادير مشابه تنش شوري (حاصل از NaCl) و اسمزي (حاصل از PEG600) بر واكنش بيوشيميايي گياه كنجد مورد ارزيابي قرار گرفت. نتايج نشان داد كه الگوي فعاليت آنزيم‏هاي سوپراكسيد ديسموتاز (SOD)، كاتالاز (CAT)، آسكوربات پراكسيداز (APX) و پراكسيداز (POD) ها به‌طور نسبتاً مشابه تحت تأثير اين تنش‌ها قرار گرفت. نتايج مقايسه ميانگين‏ها نشان داد كه فعاليت آنزيم POD در دو بافت ريشه و اندام‌‌هوايي در هر دو تنش مشابه بود. ميزان فعاليت آنزيم‏هاي SOD و APX در هر دو بافت در تنش شوري بيشتر از تنش اسمزي بود. فعاليت آنزيم CAT در بافت ريشه بيشتر تحت تأثير تنش شوري نسبت به تنش اسمزي بود، درحالي‌كه در اندام‌‌هوايي بيشتر تحت تأثير تنش اسمزي نسبت به تنش شوري بود. در بافت ريشه ازنظر تجمع مالون‌ دآلدهيد (MDA) اختلاف آماري مشاهده نشد ولي در اندام ‌‌هوايي بيشترين مقدار تجمع MDA در تنش شوري مشاهده شد. تجزيه و تحليل بيوانفورماتيك خانواده ژني SiSOD‌‌ نشان داد كه اين خانواده ژني در سه كلاستر و در دو خوشه بزرگ طبقه‌بندي شدند. ژن‏هاي متعلق به خوشه اول داراي ناحيه CU/ZN-SOD و ژن‌هاي خوشه دوم داراي ناحيه Mn/Fe-SOD بودند. در مجموع، يافته‏ هاي اين بررسي حاكي از تاثير شديدتر تنش شوري به واسطه ايجاد فشار اسمزي و يوني نسبت به تنش اسمزي تنها بود. بنابراين مي‌توان نتيجه گرفت واكنش سيستم دفاعي كنجد به اين دو تنش، نسبتاً متفاوت است.