واكنش بيوشيميايي ارقام سورگوم دانه‌اي به رژيم آبياري و ميكوريزا

كم آبياري يكي از راه هاي كاهش مصرف آب در گياهان زراعي گرمادوست و آب بر است. از طرف ديگر، كاربرد ميكوريزا به عنوان كود زيستي نيز از جمله راه كارهاي مؤثر در افزايش جذب آب و عناصر غذايي در شرايط تنش كم آبي است. علاوه بر اين، انتخاب رقم سازگار با منطقه جهت دست يابي به پتانسيل توليد، يكي ديگر از راه كارهاي مقابله با تنش خشكي در هر منطقه است. بدين منظور اثر رژيم آبياري در سه سطح 80 (شاهد)، 120 (تنش ملايم) و 160 (تنش شديد) ميلي‌متر تبخير از تشتك تبخير كلاس الف و كود زيستي شامل كاربرد و عدم كاربرد ميكوريزا روي سه رقم سورگوم دانه‌اي كيميا، پيام و سپيده در قالب طرح بلوك هاي كاملاً تصادفي به صورت اسپليت پلات در كشت تابستانه سال 1396 در شهرستان كوهدشت لرستان بررسي شد. نتايج نشان داد با افزايش كم آبياري از ميزان روي، مس، منگنز و آهن دانه كاسته شد، اما ميزان پروتئين خام دانه افزايش يافت. كاربرد ميكوريزا عمدتاً موجب افزايش عناصر ضروري در اندام هوايي و دانه و كمك به تعديل تنش كم آبي شد. وجود برهمكنش ميان عامل ها، حاكي از واكنش متفاوت ارقام در سطوح كاربرد ميكوريزا به تنش كم آبي از نظر بسياري از صفات بود؛ به طوري كه در شرايط تنش شديد كم آبي، بيشترين افزايش در كاتالاز و پراكسداز به ترتيب در رقم كيميا بدون كاربرد ميكوريزا و رقم سپيده با كاربرد ميكوريزا مشاهده شد. همچنين، رقم سپيده با كاربرد ميكوريزا بيشترين كاهش در كلروفيل b و كلروفيل كل را نشان دادند. در مجموع رقم سپيده با كاربرد ميكوريزا در شرايط تنش ملايم كم آبي ضمن توليد بيشترين عملكرد دانه و پروتئين خام دانه، موجب صرفه جويي در مصرف آب آبياري شد.