مطالعه تأثير كاربرد بيوچار و سلنيوم در كاهش تنش اكسيداتيو ناشي از كادميوم در گياه گشنيز (Coriandrum sativum L.)

به منظور بررسي تأثير بيوچار و سلنيوم بر خصوصيات كمي و كيفي گشنيز (Coriandrum sativum L.) تحت تنش كادميوم آزمايشي به صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي با سه تكرار در شرايط گلخانه اي در طي سال‏هاي 1401-1400 انجام شد. تيمارهاي آزمايش شامل استفاده از كلريد كادميوم در سه سطح (صفر، 10 و 20 ميلي گرم در كيلوگرم خاك)، بيوچار در دو سطح (صفر و 5 درصد حجمي) و محلول پاشي برگي با سلنات سديم در دو سطح (صفر و 20 ميلي گرم در ليتر) بودند. نتايج اين تحقيق نشان داد تيمار كادميوم 20 ميلي گرم در كيلوگرم سبب كاهش صفات وزن تر و خشك اندام هوايي و ريشه، كلروفيل a، b و كل، محتواي نسبي آب برگ و افزايش فعاليت آنزيم سوپر اكسيد ديسموتاز و قند محلول شد. فنل تا سطح كادميوم 10 ميلي گرم در كيلوگرم افزايش پيدا كرد اما در سطوح بالاتر كادميوم (20 ميلي گرم در كيلوگرم خاك) كاهش پيدا كردند. تيمارهاي سلنيوم و بيوچار با كاهش اثر تنش كادميوم سبب افزايش صفات وزن تر و خشك ريشه و اندام هوايي، محتواي كلروفيل، محتواي نسبي آب برگ و عملكرد اسانس و كاهش صفات فعاليت آنزيم سوپراكسيد ديسموتاز، قند محلول، تجمع كادميوم ريشه و اندام هوايي شدند. بيشترين مقدار عملكرد اسانس (16.93 ميلي‏گرم در بوته) و درصد اسانس (0.44 درصد) در تيمار تركيب بيوچار 5 درصد حجمي و سلنيوم 20 ميلي‏گرم در ليتر مشاهده شد. بيوچار و سلنيوم با تعديل اثر تنش كادميوم سبب بهبود صفات گشنيز شدند.