بررسي واكنش‌هاي فيزيولوژيكي چند ژنوتيپ چغندرقند در سطوح مختلف تنش شوري

شوري از مهم ترين تنش هاي محيطي است كه گسترش روزافزون آن، رشد و عملكرد گياهان زراعي را كاهش مي دهد، در اين راستا شناسايي ارقام چغندرقند متحمل به تنش شوري جهت بهبود واكنش‌هاي فيزيولوژيكي از اهميت ويژه‌اي برخوردار است. به ‌همين منظور پژوهشي جهت بررسي ويژگي‌هاي فيزيولوژيكي ژنوتيپ هاي چغندرقند تحت تنش شوري در سال 1399 انجام گرفت. اين آزمايش به‌صورت فاكتوريل در قالب طرح بلوك‌هاي كاملاً تصادفي با سه تكرار در دانشگاه محقق اردبيلي تحت شرايط گلخانه‏اي انجام شد. فاكتورهاي آزمايش شامل ژنوتيپ‌هاي مختلف چغندرقند (9 ژنوتيپ‏) به عنوان فاكتور اول و تنش شوري به عنوان فاكتور دوم در چهار سطح (شاهد و 4، 8 و 12 دسي‏زيمنس بر متر) بودند. نتايج نشان داد كه اثرات تنش شوري بر محتواي كلروفيل، پروتئين محلول، محتواي پرولين، قندهاي محلول و فعاليت آنزيم‌هاي آنتي‌اكسيداني (كاتالاز، پراكسيداز و پلي‌فنل ‌اكسيداز) ارقام مختلف چغندرقند معني‌دار بود. سطوح بالاتر تنش شوري (12 دسي‌زيمنس بر متر) موجب افزايش معني‌دار پروتئين محلول، محتواي پرولين، قندهاي محلول و فعاليت آنزيم‌هاي كاتالاز، پراكسيداز و پلي‌فنل‌ اكسيداز نسبت به ساير سطوح تنش شوري و تيمار شاهد شد. در حالي كه، بيش‌ترين محتواي كلروفيل a، b و كلروفيل كل در رقم شماره 15 و 4 در تيمار عدم اعمال تنش شوري مشاهده شد. در ژنوتيپ هاي مورد مطالعه، ژنوتيپ‌هاي شماره 6، 15 و 20 از بيش‌ترين فعاليت آنزيم‌هاي آنتي‌اكسيداني در شرايط تنش شوري 12 دسي‌زيمنس بر متر برخوردار بودند. لذا، در سطوح بالاتر تنش شوري، ارقام مقاوم چغندرقند با بهبود محتواي اسموليت‌هاي سازگار و فعاليت‌هاي آنتي‌اكسيداني از طريق حقظ ساختار غشا از كاهش محتواي رنگدانه‌هاي فتوسنتزي جلوگيري مي‌كنند.